Onlangs heb ik de klassieker van McGregor: ‘The human side of enterprise’ (1960) gelezen. McGregor is natuurlijk vooral bekend van theorie X en Y over onderliggende veronderstellingen over mensbeelden bij managers. McGregor introduceert in zijn boek echter ook het begrip: ‘management by objectives, self-direction and integration’. Om met het laatste te beginnen: met ‘integration’ bedoelt hij de integratie van organisatiedoelstellingen en persoonlijke doelstellingen. Het met elkaar in lijn brengen van doelstellingen in plaats van deze als tegengesteld of tegenstrijdig te zien. Veel ‘ouderwetse’ organisaties geven echter onvoldoende ruimte voor medewerkers om, door met vallen en opstaan, hun persoonlijk potentieel te herkennen, te ontplooien en te realiseren (‘self direction’). Zo zijn de afgelopen decennia honderdduizenden mensen niet goed voorbereid om regelmatig een loopbaanstap te maken. De verantwoordelijkheid van organisaties ligt dus bij het geven van ruimte voor het realiseren van persoonlijke doelstellingen zodat mensen actief kunnen blijven op de arbeidsmarkt.

Maar wat als de organisatie wel de ruimte geeft, maar de medewerker zijn verantwoordelijkheid hierin niet wil of kan pakken? Onlangs sprak ik met de HR-manager van een groot elektrotechnisch installatiebedrijf. Hij vertelde over een ingenieur die het aanbod kreeg om in een 3-jarig project deel te nemen. Dit project bood veel kansen voor persoonlijke ontwikkeling en zou een goed vertrekpunt zijn voor een volgende stap in zijn carrière. Toen bleek dat er geen terugkeergarantie was, weigerde de ingenieur het aanbod. Hoe kan het dat deze medewerker niet uit zijn ‘comfort zone’ wil stappen?

De kern van het boek ‘Synchronicity’ van Jaworski (1996) is dat kansen alleen op je pad komen als je ergens naar toe onderweg bent. Het is dus geen puur toeval, maar je lokt het toeval als het ware zelf uit. Voor medewerkers betekent zelfsturing dus dat zij zelf verantwoordelijkheid nemen, hun eigen koers kiezen en weten te realiseren, zowel op hun werk als in hun privéleven, rekening houdend met hun eigen vermogens. De verantwoordelijkheid van medewerkers ligt dus bij het zelf in de hand nemen van de eigen loopbaan door nieuwsgierig te blijven, kansen te herkennen, deze zonodig zelf te creëren, en door hierbij risico’s te durven nemen. Steeds meer mensen nemen het heft helemaal in eigen hand en beginnen voor zichzelf. Dit verklaart de trend van een toenemend aantal freelancers en ZZP’ers.

Als je nergens voor gaat, dan komt er dus ook niks naar je toe. Maar waar moeten medewerkers beginnen met hun persoonlijk doel te formuleren? ‘Start with why’, het recente boek van Sinek (2009), geeft hierop antwoord. Iedereen zou een persoonlijke missie moeten formuleren. Waarom doe ik de dingen die ik doe? Waar streef ik naar in het leven? Wat wil ik betekenen? Wat drijft mij? Vanuit deze persoonlijke doelstellingen ontstaat dan een rode draad in het leven waarbij banen en organisaties slechts stappen zijn op weg naar de realisatie van een persoonlijk doel. Vanuit deze innerlijke kracht komt de energie vrij om stappen te durven nemen.

De oplossing voor langer doorwerken, en van hogere arbeidsmobiliteit in het algemeen, ligt dus bij medewerkers die de regie moeten nemen over hun eigen loopbaan en bij organisaties die daarvoor de ruimte moeten geven. Ook de overheid en de vakbonden zouden minder moeten koersen op collectieve zekerheden en meer op individuele kansen. We kunnen de negatieve gevolgen van decennia ouderwets denken over organisaties en werk niet vandaag oplossen, maar we kunnen hiermee wel vandaag beginnen.

Het was opnieuw een hele klus. Ik heb bekende en minder bekende trendwatchers, futurologen en websites als Adjiedj Bakas, Second Sight, Trendslator, JWT Intelligence, Young Works, Social Crowd / David Armano, Personeelslog, Sarah Vanthienen, Claudia Lieshout/Hanne Caspersen en Studio Zeitgeist geraadpleegd. In dit artikel vind je hun tips en tops, trends, modes en hypes voor 2012. Het is een mooie mix geworden van ontwikkelingen in de economie, consumentenvoorkeuren en IT-trends. Druk dus snel op ‘print’, want met dit overzichtartikel heb je ze allemaal (in een willekeurige volgorde) op een rij!

Zoals ook in andere jaren heb ik zo veel mogelijk links opgenomen naar bronnen, personen en achtergrondartikelen. Voor wie niet genoeg kan krijgen van de lijstjes!

1.  Second Sight: deep crisis and bright spots

Second Sight is in 2008 opgericht door Andrea Wiegman en Jan Bletz. Zij hebben eerder (1997) ook het trendblad Eye opgericht. Alle bijdragen op de site van Second Sight worden gepubliceerd volgens het Creative Commons principe. De dagelijkse leiding ligt bij Andrea Wiegman, Kristel Veerman en Floor Schneemann.

Vanaf 2007 worden de TWOTY Awards (trendwatcher-of-the-year) uitgereikt aan de trendwatcher van het jaar en aan een aanstormend talent. Je bent namelijk pas een professie als je jezelf een prijs kunt uitreiken, toch? Genomineerden voor Trendwatcher of The Year 2012 zijn Christine Boland, Tony Bosma, Hilde Roothart, Farid Tabarki en Andrea Wiegman zelf. De ongetwijfeld deskundige en onafhankelijke jury zal in het voorjaar het oordeel vellen.

Second Sight brengt ieder jaar een boek uit. Ook dit jaar is het Second Sight Yearbook 2012 een verzameling is van de visies van bekende trendexperts en toekomstdenkers. Hieronder tref je de selectie van een selectie aan:

• Sacred Economy
• Full Automation
• Flat Society
• Radical Transparency
• Back to nature

We staan aan de vooravond van een nieuw wereldbeeld. Het gaat meer en meer om de diepere en onderliggende verbanden (Sacred econony, Charles Eisenstein).

Het einde van werk lijkt volgens Second Sight nabij. Bedrijven zullen steeds meer investeren in robotica in plaats van human resources (Full Automation, Truus Dokter).

Individuen van vandaag de dag bevrijden zich van de hiërarchische systemen die gebaseerd zijn op controle en ongelijkheid. In deze ‘platte maatschappij’ zijn mensen op zoek naar gelijkheid in hun relaties, als burger, medewerker en consument (Flat Society, Peter Helshof).

In deze tijd van radicale transparantie komen veel geheimen uit en worden traditionele businessmodellen nog verder in de war geschopt. Een tijd van onthullingen dus (Radical Transparency, Farid Tabarki). Zie onderaad ook dit artikel bij Zeitgeist.

In food zullen we steeds verder terug gaan naar de natuur, zo zullen we alternatieven voor vlees vinden, maar zullen we beesten en vissen ook van ‘nose-to-tail’ opeten (Back to Nature, Yoka Stada). De consument is op zoek naar echte producten die met liefde gemaakt worden. Persoonlijke aandacht is hierbij een sleutelwoord. Weten waar je product vandaan komt, wie het heeft gemaakt en de verbondenheid van die persoon met het product (Love is a Keyword, Sabien Duetz).

2.  YoungWorks

Judith Lieftink van de blog YoungWorks, ook al genomineerd in één van de categoriën van de TWOTY awards, heeft zich gestort op de 10 jongerentrends voor 2012. Niet helemaal verrassend dat het gadgetgehalte van dit lijstje trends erg hoog is, maar er zitten ook een paar hele leuke tussen, bijvoorbeeld de nieuwe kneuterigheid en retroschelden. Hierbij de eerste vijf van de in totaal tien trends:

• Qwerty naar de knoppen
• Knus en kneuterig
• I protest
• Online clubbin’
• Retrovloeken

Technologie maakt communicatie steeds sneller, makkelijker en intuïtiever. Het sturen van een Whatsapp-bericht of pingen duurt te lang en het typen van een tekst al helemaal. In 2012 neemt toetsenbord een steeds minder prominente plaats in (qwerty naar de knoppen). We geven onze telefoon mondelinge opdrachten met Siri, sturen spraakberichten met Hey Tell, gaan scrollen met onze ogen via SenseEye of voeren het wachtwoord in door met je ogen in een bepaald patroon te bewegen.

Center Parcs burgerlijk? De Tros een televisiezender voor 65-plussers? In tijden van crisis grijpen jongeren graag terug op het bekende (knus en kneuterig). Na Valtifest in Amsterdam is er nog een festival dat zich helemaal richt op het familiegevoel: Bungalup! Waar we het afgelopen jaar massaal aan de Wordfeud zaten, brengt spellenfabrikant Jumbo alle bekende gezinsspellen opnieuw op de markt, maar dan voor op de iPad. Een goed voorbeeld is iPawn. Ook de buurtbingo wordt druk bezocht wordt door jongeren die zich graag even willen onderdompelen in nostalgie en kneuterigheid.

In 2012 zet de crisis door. En misschien wel erger dan voorgaande jaren. Voorgaande jaren viel het vooral op dat er relatief weinig opstand was van jongeren ten opzichte van oudere generaties. Maar de komende jaren zullen we dit meer gaan zien (I protest). Zo zijn websites als http://www.pensioen-opstand.nl/en http://www.wearethenewgeneration.nl/voorbeelden van jongeren die in opstand komen tegen de oudere generaties.

Clubhoppen zonder dat je de deur nog uit moet? Ga een keer online uit. Met de site Turntable.fm (helaas, nu even niet) en de Facebook-applicatie Shaker kunnen jongeren virtueel uitgaan of online hun dj-skills laten zien (online clubbin’). Daarnaast zien we ook dat artiesten steeds vaker de online wereld opzoeken om hun concerten ten gehore te brengen (Coldplay, Arcade Fire).

Jongeren willen zich meer dan ooit profileren: zo ook via hun scheldwoorden. Steeds meer wordt vloeken tot kunst verheven en grappig, liefdevoller (?) en origineler gemaakt. Minder grof taalgebruik in de top 5 van het retrovloeken: gore marmot. afgebrokkelde teenheks, tortelliniteefje, armoedige amoebe en geflipte pingvogel doen het goed op het schoolplein. De website Het Nieuwe Vloeken van de 19-jarige student Wessel Bottenberg speelt in op deze trend met wel 360 oud Hollandse vloekwoorden.

3.  Social Media Trends

Henk van der Duim van Social Crowd komt met zeven trends voor social media, die hij na een zoektocht over het internet heeft gevonden.

• Social Commerce
• Beïnvloeden
• Facebook blijft
• Gamification
• Meten is weten is verbeteren

Social Commerce neemt serieuze vormen aan. Lees bijvoorbeeld dit artikel . Beoordelingen en aanbevelingen via social media krijgen meer invloed op het consumentengedrag.

Volgens Social Media Explorer gaan wij in 2012 zien dat bedrijven meer de nadruk gaan leggen op het identificeren wie er nu werkelijk invloed heeft via social media. De race tussen de platformen die de invloed meten, zoals Klout, PeerIndex en Kred, zal voortduren volgens Henk van der Duim.

Sommige gezichten blijven, en dat is het gezicht van Facebook. In 2012 zal Facebook meer dan een miljard gebruikers hebben en beursgenoteerd zijn. Facebook is dan het ‘besturingssysteem’ van social media – op je smartphone, tablet, PC en het web.

Social gaming zal het gedrag van mensen gaan beïnvloeden in de offline wereld. Aanbieders ‘verstoppen’ hun diensten in spelvormen om ze aantrekkelijk te houden. Zie ook de post van David Armano op Harvard Business Review.

Hoe goed doe je het nu eigenlijk? Bedrijven zullen beter moeten worden in het meten van hun social media activiteiten om betere marketingcampagnes te kunnen voeren in 2012. Aldus een recent rapport op eMarketer. Return on Investment wordt steeds belangrijker.

4.  HR Trends volgens Personeelslog

In het trendoverzicht voor 2010 keek ik ook al naar de HR trends voor het opvolgende jaar. Toen gebruikt ik het lijstje van Tom Alstein op Managers Online, nu de trends 2012 volgens Personeelslog:

• Recessie leidt tot banenverlies
• De arbeidsmarkt komt tot stilstand
• Grote groep werkgevers probeert maar weer eens de traditionele kostbesparingsconcepten
• Andere werkgevers kiezen ervoor om slimmer te werken
• Werkgevers laten zien dat ze hun medewerkers niet vertrouwen
• Steeds meer werknemers klussen er wat bij
• Het Nieuwe Werken bezorgt werknemers een dubbel gevoel
• De werknemer is altijd te bereiken
• Recruiters verliezen werk
• De kostenpost Personeel komt in handen van de boekhouders
• De interne HR-professional wacht een druk, interessant jaar

Opnieuw laat de HR professie weer zien dat zij er in slaagt een aantal open deuren in te trappen. De recessie leidt tot minder banen, er wordt in de personeelskosten gesneden en recruiters verliezen werk. Daar waren we zelf niet opgekomen.

Wel interessant is dat Personeelslog verwacht dat er een tweedeling ontstaat tussen werkgevers die met de tradionele (botte) bijl gaan een een groeiende groep bedrijven die het over een andere boeg gooien. Empowerment en interne flexibiliteit zijn voor die bedrijven de toverwoorden. Deze bedrijven lopen voorop met Het Nieuwe Werken en het gebruik van sociale media.

Toch zullen veel bedrijven in de crisis terugvallen op hun controlereflex. Onder het mom van transparantie laten deze werkgevers zien dat zij hun medewekers niet vertrouwen.

Het is niet voor niets dat medewerkers juist nu een dubbel gevoel krijgen bij Het Nieuwe Werken. Zij zien HNW als het nieuwe bezuinigigen of het nieuwe controleren. De gedacht is dat je in crisistijd maar beter zichtbaar op kantoor aanwezig kunt zijn, anders loop je meer risico om je baan te verliezen. Steeds meer werknemers voelen zich gedwongen om – naast hun baan – betaalde klussen elders te zoeken. En zzp’ers die niet rond kunnen komen (zielepieten zonder poen), accepteren uit pure armoede kleine baantjes.

Ondertussen heeft de HR-professional het ook niet makkelijk. Ook zijn baan wordt bedreigd en onder druk van besparingen op korte termijn zullen de financiële afdelingen steeds meer te zeggen krijgen over de HR-functie. Deze cijfermatige aanpak brengt met zich mee dat werknemers de HR-professional steeds meer zien als een verlengstuk van het management.

5.  JWT : 100 things to watch in 2012

Zoals alle jaren komt JWT Intelligence ook dit jaar weer met hun trends voor het komende jaar. In eerdere afleveringen van mijn trendsoverzicht (klik hier voor trends 2010 en hier voor trends 2011) heb ik al eens de achtergronden van JWT belicht. Daarom volsta ik hierbij met vijf uit hun lijst van honderd trends:

• Er komen meer basisproducten zonder toeters en bellen: The New Normal
• Jeugdwerkloosheid creëert een ondernemende Generation Go
• Toenemend bewustzijn van voedsel als eco-issue
• Meer waardering voor ouderen en het ouder worden: Celebrating Aging
• Steeds meer vrouwen zien een alleenstaand bestaan als ideaal in plaats van het huwelijk

Een teaser voor de trends is te zien op Youtube.

6.  Trendslator : Mood 12

Hilde Roothart studeerde modevormgeving aan de Utrechtse Hogeschool voor de Kunsten. In 1997 richtte ze het trendbureau Trendslator op dat zich bezighoudt met het onderzoeken en vertalen van trends naar strategieën en concepten, markten en merken. Hilde Roothart werd in 2007, 2009 en 2011 genomineerd voor de Trendwatcher of the Year Award (zie hierboven onder Second Sight) en in 2010 voor de oeuvreprijs trendwatching (TWOTY). We duimen voor haar dat ze een keertje mag winnen.

Trendslator brengt ieder jaar een mooi vormgegeven boek uit met trends. In tegenstelling tot veel anderen voegt Hilde er meteen ook een ‘vertaling’ bij van de trend naar praktische toepassingen voor bedrijven. Een trendslation dus. Hieronder drie voorbeelden:

• Protest
• Control
• Think

De economische en polistieke crisis leidt tot onzekerheid en protest op alle vlakken van onze maatschappij. Dit geeft kansen op verandering. Tegelijkertijd zorgen rampen en crisis ook voor een gevoel van onveiligheid en behoefte aan beheersbaarheid (control). Daarbij komt de vraag op of we alles wel zelf in de hand hebben: maken we onze eigen keuzen of zijn we het slaafje van ons brein (think)? De pragmatische generatie van nu vraagt om betrokkenheid en betekenis, niet om groei en winst. Niet om het IK van de man, maar om het WIJ van vrouwen (feel).

Voor de overige trends en de trendslations die er bij horen verwijs ik naar de website van Trendslator of het blog van Hilde: trends to brands.

7.  Online marketing trends

De Belgische blogger Sarah Vanthienen schreef op de site van van haar werkgever QueroMedia een posting over de online marketing trends van 2012. Naar eigen zeggen ter inspriratie voor bedrijven die knopen moeten doorhakken over het budget en de marketingkalender van 2012.

• Mobiel plus gamification
• Meer video content
• Internet op tv
• Mobiel betalen
• Stevigere link tussen online en offline

Gamification is een trend die we dit jaar reeds zagen in de entertainmentsector. Alles moet fun zijn! Bedrijven proberen de aandacht van klanten te krijgen (en vast te houden) door spelletjes waarmee men profielen kan aanmaken en kortingen kan verdienen. Nu ook meer en meer op je mobiel dus.

Het budget voor content marketing zal volgend jaar stijgen volgens een onderzoek van Joe Pulizzi. In vergelijking met vorig jaar hebben bedrijven vooral meer geloof in blogs, case studies, video’s en webinars. De beste man noemt zichzelf overigens ‘content management evangelist’, dus of je die helemaal serieus moet nemen weet ik niet. QueroMedia gelooft sterk opkomst van video in 2012 als belangrijkste drager van content., ook voor SEO doeleinden. Internet en TV zullen steeds meer integreren, zo meldt ook Tristan Louis via zijn artikel The 2012 Chrystal Ball op Business Insider.

Het wordt hoog tijd dat we het papieren geld en bankkaarten helemaal opbergen en overschakelen naar mobiel betalen. Financiële dienstverleners en telecombedrijven investeren volop in Near Field Communication, de techniek die mobiel betalen mogelijk maakt. Ook Google en Apple werken aan een eigen betalingssysteem. Er zitten nog wel wat haken en ogen aan dit verhaal. Lees ook het goed gedocumenteerde artikel van Lorentz Stout over NFC op Frankwatching.

Online en offline worden steeds vaker aan elkaar gekoppeld. Een lollig voorbeeld is de Facebook parkeerplaats van Heylen Meubelen. Bekender zijn de QR codes die inmiddels brede bekendheid hebben. Mogelijkheden om online en offline te verbinden gaan vaker opgenomen worden in de marketing mix van bedrijven. NFC zal daarbij een belangrijke rol bij spelen.

8.  Technologie in 2012 volgens Philips

We blijven even bij onze zuiderburen. ZDNet.be plaatste eind 2011 een artikel met technologische trends voor 2012. De posting is gemaakt op basis van een aantal interviews. De leukste trends zijn afkomstig van Claudia Lieshout en Hanne Caspersen, trendwatchers bij Philips:

• Een technologie voor de (verre) toekomst is 3D voedselprinten; iets wat de makers van de televisieserie Star Trek al hadden voorzien (de replicator)
• Mensen worden manager van hun eigen gezondheid
• Technologie gaat terug naar de basis: functioneel zonder toeters en bellen
• Misschien komt er wel een ‘second life’ moment voor social media, waarbij gebruikers massaal afstand nemen van de nieuwe technologie.

9.  Adjiedj Bakas

De meest geciteerde Nederlandse trendwatcher op het internet is ongetwijfeld Adjiedj Bakas. Hij brengt jaarlijks een trendsrapport uit dat je hier kunt downloaden. Vorig jaar melde ik: “Bakas is het meest sprekende bewijs dat trendwatchers vooral uitblinken in het samenvatten en het smakelijk opdienen van de trends van gisteren.” Geen wonder dat hij met zijn ‘voorspellingen’ meestal goed zit.

Met dank aan de Wereldomroep, die zo vriendelijk was een korte samenvatting te maken, vind je hieronder een verkort lijstje:

• Stagnatie, tupperwareparties en streekproducten
• Maya-hype komt tot zijn hoogtepunt
• De revival van spiritualiteit
• Blauw wordt blauwer
• Door sociale media bestaan er geen geheimen meer
• Internetcriminaliteit neemt toe
• De euro bloedt langzaam dood

‘De crisis is nu pas echt begonnen. De wereldeconomie krimpt, veel grote projecten zoals ook de euro stagneren, we gaan fors bezuinigen en schulden saneren. Mensen die door de economische malaise hun baan dreigen te verliezen, kunnen altijd nog een ambacht leren. Kapsters, timmerlieden en loodgieters zijn hard nodig.’ (stagnatie) Tupperwareparties nieuw stijl richten zich op ruilhandel van kleding. Streekproducten vinden gretig aftrek (food).

De Maya-hype bereikt een piek in 2012. Bakas doet deze maya-hype af als ‘ondergangsporno’. Ach ja, geef het beestje een naam. Maar zijn scepsis neemt niet weg dat hij wel degelijk bedreigingen ziet. ‘Een van de grootste verzekeringsmaatschappijen heeft gezegd: het gaat best goed met de wereld. Maar er zijn drie grote risicogebieden: de natuur, energie en het internet.’ (goh… daar was ik zelf niet opgekomen).

Als gevolg van de crisis worden we ook spiritueler. ‘Als je het dan toch moeilijk hebt met je baan of met wat dan ook’, zegt Bakas, ‘dan is geloven in iemand daarboven die voor je zorgt toch troostrijker dan dat je het allemaal zelf moet doen.’

In de mode draait het om kwaliteit en blauw is de nieuwe modekleur.

Geheimen bestaan door internet en de sociale media nauwelijks meer. ‘We laten als burgers en bedrijven steeds meer digitale sporen achter. Mensen beseffen nog niet dat hun pc, telefoon, koelkast, pacemaker en auto informatie versturen over hun eigenaar zonder dat die daartoe opdracht heeft gegeven. Daarbij waarschuwt Bakas ook voor een toename van internetcriminaliteit. ‘We gaan zien dat steeds meer hackers de boel platleggen. In 2011 werden al diverse overheidssites getroffen. En het aantal ‘cyberoorlogen’ zal alleen maar toenemen.’

‘De euro zal de komende tijd niet met één klap ontploffen’, zegt Bakas. Grote dingen in de wereld eindigen meestal niet met een grote klap. ‘Die bloeden langzaam dood.’

10.  Studio Zeitgeist

In een artikel van Bas van de Haterd (volgens hemzelf een ‘professioneel bemoeial die zich niet altijd aan de opdracht houdt’) op Marketing Facts presenteert hij de top drie trends van vijf trendwatchers. Zo ook van Farik Tabarki van Studio Zeitgeist die ik nog niet in mijn overzicht had.

• Radicale decentralisatie
• Radicale transparantie
• Burgers organiseren zich als tegenwicht tegen Europa

We gaan de overeenkomst ontdekken tussen energie producerende huizen, Het Nieuwe Werken, Crowdfunding en 3D Printing. Elke van deze ontwikkeling past namelijk in wat omschreven wordt als ‘Radicale Decentralisatie’. De macht is aan de burgerconsument. Balen voor al die centraal georganiseerde instituties, voegt Van de Haterd er aan toe.

In 2012 zal het tijdperk van de ‘Radicale Transparantie’ definitief doorbreken. Vele geheimen komen massaal op straat te liggen (van creditcardgegevens tot belastingaangiften) en de bestaande business modellen gaan we nog maar eens goed tegen het licht houden. Een flink aantal kan namelijk de prullenbak in. De wereld wordt transparanter, of we het nu leuk vinden of niet.

Tenslotte zorgt de eurocrisis ervoor dat de Europese civil society een flinke push krijgt. Burgers gaan zich organiseren om een tegenwicht te bieden tegen de Europese markt en Europese overheid. Men zal zich zich verenigen rondom thema’s die in alle verschillende lidstaten hetzelfde zijn, doordat ze een beleid en een markt delen.

Als je het mij vraagt is dit een knap staaltje oude reflexen die de nieuwe wereld in hun greep willen krijgen. Hopeloos! Het wordt spannend of Phonedog zal winnen en juristen verheugen zich al over de jurisprudentie die deze zaak zal genereren over het ‘eigendom’ van social media. Het kan zijn dat het bedrijf deze slag zal winnen, maar voor mij is zonneklaar dat zij – en velen met hen- op termijn hopeloos zullen falen.

Phonedog – what’s in a name – laat in een toelichting weten: “wij beschermen op agressieve wijze onze klantenlijst, vertrouwelijke informatie, intellectueel eigendom en merknaam”. Het zegt de volgers van zijn voormalig werknemer te beschouwen als een klantenlijst. Omdat deze lijst in ‘tijd van de baas’ is opgebouwd moet het worden beschouwd als investering van Phonedog en dus hun eigendom.

Rare jongens, die mensen bij Phonedog. Sinds wanneer ben ik als volger eigendom van een degene die ik volg? Wat heeft dit te maken met vertrouwelijkheid, aangezien iedereen kan zien wie ik volg? Hoezo intellectueel eigendom? De stukjes tekst van 140 tekens die ik op Twitter lees zijn nooit (eventueel een haiku uitgezonderd) iets intellectueels. Kravitz gebruikte het twitteraccount bovendien om diensten van Phonedog onder de aandacht te brengen, maar óók voor persoonlijke tweets. Hoe maak je dan onderscheid tussen ‘klantenlijst’ en ‘persoonlijke lijst’? En aangezien Noah Kravitz nu onder zijn eigen naam tweet zie ik het probleem met die merknaam ook niet zo.

Het wordt nog vreemder als je de schadevergoeding nog eens goed overdenkt. Het bedrag van €1,90 per volger lijkt niet veel, maar voor een ‘schot hagel’ medium als Twitter lijkt het me toch exorbitant. Zelfs in het claimgekke Amerika, waar onlangs een een man, die een gruwelijk misdrijf had gepleegd, tot een schadevergoeding van 150 miljard dollar werd veroordeeld door een civiele rechter. In de V.S. is iets blijkbaar pas van waarde als het in geld kan worden uitgedrukt denk je dan.

Om te beoordelen of die € 1,90 ergens op gebaseerd is zou je moeten kijken of die volgers van Kravitz het bedrijf Phonedog door te tijd heen wat hebben opgeleverd. Of zijn tweets de doelgroep ook echt bereikten. Dus hoe veel volgers lazen een bepaald bericht en ondernamen directe een – voor Phonedog positieve – actie? Ik schat de slagingskans niet erg hoog, vooral ook omdat die 17.000 volgers wel iets beters te doen hebben dan constant berichten van Phonedog volgen. Bovendien hebben tweets over #gratis, #free, #premiumoffer, #aanbieding etc… een veel breder publiek dan alleen volgers. Daarvoor hoef je alleen op hashtag te kunnen zoeken.

Ondertussen kost deze actie Phonedog natuurlijk alleen maar klanten. En volgers natuurlijk Het zou helemaal interessant worden als Kravitz nu wordt ingehuurd door een ander telecombedrijf om ‘zijn’ volgers. Het zijn er inmiddels 24.000. Het eigen twitteraccount van Phonedog heeft er ‘slechts’ 15.000.

Het bericht over Kravitz en Phonedog opent wel perspectieven voor een simpele twitteraar zoals yours truly. Werkt u als marketeer bij een groot bedrijf? Snapt u niets van social media maar heeft u wel te veel geld? Dan mag u mij benaderen om volger te worden! Ik vraag een schappelijk tarief: slechts €0.10 per maand per account. Dat verdient u weer makkelijk terug.

Het lijkt me heerlijk om ook eens slapend rijk te worden !! U moet zich dan wel in groten getale bij mij melden. Stelt u zich op in rijen van tien via @edwinlambregts.

Beginnende problemen die kunnen uitgroeien tot het punt waarop zij niet langer meer kunnen worden ontkend. Ondanks de duidelijke behoefte aan actie, echter, blijven bedrijven vaak hangen in passiviteit…..omdat hun innerlijke weerstand tegen verandering irrationele hoop creëert dat dingen vanzelf wel zullen omdraaien.

Hoog tijd voor ‘corporate vernieuwing’ ofwel een ‘turnaround’. Een turnaround is elke poging om te revitaliseren, om een worstelend bedrijf, van willekeurige omvang, duidelijk van richting te doen veranderen.

Turnarounds zijn van toepassing op bedrijven met grote problemen, maar zijn ook toepasselijk voor bedrijven die zich zouden moeten afvragen of ze wel op de goede weg zijn. Bijvoorbeeld wanneer u als bedrijf minder heeft gepresteerd dan uw concurrenten. Zo kunt u zich ook afvragen waarom er zoveel van uw concurrenten aan onderdoor zijn gaan, om zo waarschuwingssignalen te kunnen onderscheiden en dezelfde valkuilen te omzeilen.

Om te voorkomen dat interne en/of externe oorzaken blijven etteren totdat het te laat is, moeten effectieve managementteams proactief zoeken naar bovenstaande potentiële uitdagingen, want hoe sneller die geïdentificeerd zijn, hoe groter de kans dat ze met succes kunnen worden aangepakt.

Begrijpelijkerwijs zijn veel bedrijven terughoudend om toe te geven dat hun organisatie een turnaround nodig heeft. Directie en managers zowel als ondernemers worden heden ten dage echter geconfronteerd met crisissituaties die een specifiek charismatisch doorzettingsvermogen eisen om kundig en inspirerend het nodige vertrouwen bij voorzichtige werknemers te stimuleren en het nerveuze vertrouwen van klanten en leveranciers te sussen.

Dit vereist bestuurlijke overtuigingskracht en leiderschap om de (persoonlijke) bezwaren te overwinnen en de neuzen van alle belanghebbenden binnen een bedrijf in de richting een gemeenschappelijk doel te richten. En…heeft u dat?

Enniewee, in 1972 ontving hij de Nobelprijs voor zijn onderzoek naar de werking van het immuunsysteem. Lange tijd werd gedacht dat in het lichaam één type lymfocyt, als een duizend-dingen-doekje, verantwoordelijk was voor de productie van antilichamen die zich als een morfologische kameleon om ieder indringend antigen konden vormen. Edelman ontdekte dat het lichaam niet één maar miljoenen verschillende lymfocyten genereert (of erft) waarvan er bijna altijd wel eentje past op de euvele uitvreter.

Het leidde tot het besef dat Darwin’s wetten van selectie ook moeten gelden voor het immuunsysteem en triggerde (waarschijnlijk) bij Edelman de gedachte dat dit ook voor de hersenen moet gelden.Ik weet niet wat tot dan toe de heersende theorie was met betrekking tot de werking van de hersenen, maar volgens Descartes zetelde het bewustzijn in de pijnappelklier. Hij veronderstelde daarmee een centrum van waaruit de hersenen bestuurd werden, een Homunculus dus. Nu was Descartes een zeer religieus man in een tijd dat de kerk zeer machtig was, zodoende had hij weinig moeite met de notie van een mannetje in je hoofd die de hele boel aanstuurt. Ongehinderd door het gapende gat in zijn theorie (hij twijfelde sowieso overal aan) zette hij zijn werk voort en ontketende als grondlegger van het rationalisme een revolutie in de wetenschap. Wat weer leidde tot de Industriële Revolutie en de opkomst van het Kapitalisme. Als ik te snel ga moet je het zeggen.

Toen in 1989 de muur viel werd het gevierd als overwinning voor het kapitalisme en de vrije markt. In feite een overwinning voor het Economisch Darwinisme en de onzichtbare hand van Adam Smith. Ruim 20 jaar later wordt pijnlijk duidelijk dat die hand enige sturing nodig heeft. Ook niet verwonderlijk want we willen graag behouden wat we in eeuwen van strijd hebben bereikt: beschaving. Moeder natuur mag heel mooi zijn, maar beschaafd is ze niet. Als we niet willen vervallen tot oermensen dan is enig toezicht op de apekooi gewenst. Zelfs de meest verstokte libertijnen hebben inmiddels Adam Smith er nog eens op nagelezen en constateren tot hun schrik dat hij zijn theorie ook voorzag van een moreel kader. Een Homunculus dus.

In onze maatschappij is de Homunculus de toezichthouder. Ik bedoel dat in de meest brede zin van het woord. Daar vallen onder; Raden van Commissarissen en Toezicht, instanties als de NMA, AFM, DNB, Opta, RCC, Buma/Stemra, CVDM, maar ook certificerende instanties, inspectiediensten en keurmerken. En als je je afvraagt op basis waarvan toezicht kan functioneren, dan ook journalisten en wetenschappers. Zij zijn de pijnappelklier, zij vormen het morele kader van Smith, zij zijn de onbewogen bewegers. Zij moeten er op toezien dat één soort niet alles gaat overheersen en als een zwerm sprinkhanen of reuzenpadden alles plundert. Wat we nu echter zien is dat de vrije markt toezicht houdt op zichzelf. Dat bijvoorbeeld journalisten aan de economen van de vrije markt vragen wat er aan de hand is in Europa. Dat is zoiets als aan de automonteur vragen wat hij vindt van de ontwikkeling van de mobiliteitsbehoefte of de opwarming van de aarde. Inmiddels is dankzij de totale vermenging van toezicht, politiek en journalistiek alles onderdeel van de vrije markt. Terwijl essentieel voor toezicht is dat je onbewogen blijft door hetgeen waarop je toezicht houdt. Dat je niet door die onzichtbare hand wordt aangestuurd.

Als we de vrije markt willen behouden én onze beschaving, als we niet in het kielzog van Economisch Darwinisme willen vervallen tot Sociaal Darwinisme, zullen we moeten zorgen dat de vrije markt met zijn onzichtbare tengels van de Homunculus afblijft. Rijst natuurlijk nog de vraag: wie houdt er toezicht op de toezichthouders? Dat doen wij, het volk, want wij zijn allen Homunculus in het diepst van onze gedachten.

Bij het verbinden moet dus meer aandacht gegeven worden aan de warme kant, het zogenaamde ‘psychologische contract’. Hiermee wordt de veel sterkere intrinsieke motivatie aangesproken. Verbinding ontstaat op vier vlakken:

• vereniging van eigen doelen met de doelen van de organisatie;
• inhoud van de werkzaamheden;
• andere mensen in de organisatie;
• successen en resultaten.

Voor de vereniging van zakelijke en persoonlijke doelstellingen is ruimte nodig: ruimte voor zelfsturing. Want niet alleen de organisatie heeft doelen, ook ieder mens heeft, bewust of onbewust, doelen. Pas als organisaties op zelfsturing durven vertrouwen ontstaat verbinding. En, als de gezamenlijke doelen bijdragen aan hogere maatschappelijke doelen, dan schept dat extra verbinding.

De verbinding door de inhoud van de werkzaamheden ontstaat bij het streven naar vakmanschap. Volgens Peters en Weggeman is ´vakmanschap iets goed doen vanuit het intrinsieke motief om naar kwaliteit te streven, om iets moois te maken. Het is een activiteit die zich richt op het maakproces, de materialen en de dingen zelf, waarin een vakman zichzelf, zijn kennis, zijn zorg en aandacht investeert.’

De verbinding met andere mensen in de organisatie is een persoonlijke verbinding. Uit sociologisch onderzoek blijkt dat dit alleen mogelijk is in organisaties tot maximaal 80 tot 100 medewerkers of, bij grotere organisaties, in organisatieonderdelen van die omvang mits deze een duidelijke eigen externe missie en doel hebben. De organisatie moet dus een menselijk maat houden.

Successen behalen en resultaten bereiken geven iedereen een goed gevoel. Zowel eigen successen als gezamenlijke resultaten. Vooral als erkenning wordt gegeven aan de medewerkers voor de individuele bijdrage hieraan en als hiervoor ook waardering wordt uitgesproken.

Verbinding is dus de basis voor meer energie en inzet bij medewerkers. Echter, doelen van organisaties en mensen veranderen in de loop der tijd. Door continu met elkaar te bespreken of de verbinding er nog is, of welke maatregelen nodig zijn om de verbinding te herstellen, kan de verhoogde energie beschikbaar blijven voor de organisatie. Als er echter geen verbinding meer is, dan is het beter voor beide partijen om uit elkaar te gaan.

Dat de huidige generatie jonge professionals behoorlijk ondernemend en nogal eigenwijs is wisten we al. Dat zij veel willen en veel ineens ook. Ik moest even denken aan Michael Douglas in de film Wall Street: “greed is good”. Het verbaast neem ik aan ook niemand meer dat deze tomeloze ambitie en prestatiedrift leidt tot een hoge mate van keuzestress, burn-outs en bore-outs. In het programma noemden ze dat de quaterlife crisis. Weer wat geleerd.

[youtube: http://www.youtube.com/watch?v=ONXpaBQnBvE]

Je kunt niet anders dan respect opbrengen voor de jonge mensen uit de BV Ik . Zij jagen hun dromen achterna. Niet eindeloos lopen denken en afwegen (mijn genaratie), maar er voor gáán. Neem nu Danny Mekic (http://da.nny.nl/), die als vijftienjarige zijn eerste bedrijfje begon en nu als midden twintiger een gevierd consultant en vraagbaak voor de Grote Meneren in de Grote Bedrijven. Leuk pianospelen kan hij ook trouwens. Komisch fragment in de documentaire: een bedrijfsdirecteur vertelt trots aan Danny dat hij zijn personeel allemaal een iPad cadeau heeft gedaan zodat ze de wereld beter kunnen begrijpen. Ach, denk je dan… er gaan nog veel Danny’s rijk worden van de generatiekloof.

Wat me wel opvalt is dat een aantal geportretteerde jong volwassenen nogal op zichzelf gericht zijn, op het egocentrische af. Ik dacht tot voor kort dat de nieuwe generatie vol zat met wereldverbeteraars. In plaats daarvan lijken ze maar naar een twee dingen te streven: rijkdom en beroemdheid. In de documentarie komt een rapper aan het woord. Zijn grote voorbeeld is Harry Mulisch. Niet om zijn boeken, want die kent de rapper eigenlijk niet zo. Waarschijnlijk had hij een jaar geleden nog nooit van Mulisch gehoord. Hem was opgevallen hoe zeer Harry na zijn dood aandacht kreeg en gemist werd. Ja, dat wilde deze artiest later ook wel: herdacht worden als één van de groten.

Ik dacht dat de nieuwe generatie ging voor beleving. Maar het lijkt wel dat voor sommigen succes synoniem is aan geld is en dat geld voor hen beleving is geworden. Niets lijkt erger voor deze jonge high potentials dan onopgemerkt te blijven, niet gezien en vergeten te worden. De druk om hun prestaties zichtbaar te maken is enorm. En die druk leggen ze zichzelf op. Ze zien het leven als een race, waarin je telkens voorop wil lopen. Maar ja, net zoals in de sport kan er maar één winnen.

Het is dus ook niet verwonderlijk dat er veel afhakers zijn, ook onder high potentials. Er treed een nieuw soort vervreemding op. We zijn eilanden geworden, waar deze maatschappij meer dan ooit behoefte heeft aan wijlanden. Wat ik mis zijn de grote idealen die kunnen verbinden. Kan de VPRO daar ook nog een mooie documentaire van maken? Wat is de gemiddelde leeftijd van de occupiers eigenlijk?

Ik groet u vanuit mijn luie stoel. Wat is het heerlijk om dertiger te zijn en geen twintiger

Is marketing illusie? Misschien niet helemaal, maar ik denk zeker wel dat marketingcommunicatie dat is. Hierbij gaat het traditioneel om het creëren van een Top of Mind positie bij de (al dan niet potentiële) klant. Want je wil dat er aan je gedacht wordt. Veel marketinginspanningen verrichten en dan de klant naar de buurman zien lopen; nee, dat wil geen enkele ondernemer.

Over ondernemers gesproken, er komt een nieuwe groep bij. Sinds Halbe Zijlstra. Sinds de staatssecretaris gemeend heeft om de Kunst & Cultuursector (met hoofdletters, jawel, want de sector staat bij mij in hoog aanzien) te korten en extra drempels op te leggen (verhoging van BTW op entreekaarten), is een grote groep kunstenaars en culturelen gedwongen om te gaan ondernemen.

Voor menig kunstenaar lastig, weet ik uit eigen observatie. Zelfs voor een doorgewinterde marketing & sales-man als ik blijft ondernemen (mijn definitie: duurzaam commercieel gewin halen uit eigen ontplooide activiteiten) uitdagend. Maar er is hoop. Niet alleen voor de kunstenaar, maar ook voor de marketeer. Wat is er aan de hand?

De drijfveer van een (cultureel) kunstenaar of artiest is creëren. Niets geeft zoveel voldoening als iets maken dat je vanuit het eigen brein de wijde wereld in kunt schieten. Een leuke eigenschap van kunst is dat het ‘niet hoeft te kloppen’. Het hoeft niet 1-2-3 herkenbaar te zijn. Een doek met schreeuwende kleuren, grillige structuur tegen een bijzonder decor kan je raken. Waarom weet je niet. Maar het kan. Als je er langer naar kijkt, kan het je aan het denken zetten en plots denk je: verdomd, ik zie er iets in (of niet, kan ook).

Kunst maakt de geest wakker en houdt hem flexibel. Ook als je niet meteen ziet wat het voorstelt. Ik denk dat kunstenaars en artiesten meesters in de illusie zijn. Een theater is van oudsher dé plek waar illusies worden gecreëerd. Waar een verhaal, een geloof in karakters en verhaallijn onder een spanningsboog worden verteld. Ook dit hoeft niet altijd te ‘kloppen’. Een cabaretier neemt ons slepend mee in een verhaal, visualiseert het zodat we ’t voor ons zien. Zonder dat ie het decor aanpast. Illusie? Of simpelweg eigen werkelijkheid die alleen maar even gevoed hoefde te worden (pull marketing in optima forma, als je ’t mij vraagt)?

Nu naar het bedrijfsleven. Waarom maken marketeers niet méér gebruik van deze methodes? Waarom zitten de marketingafdelingen niet vol met kunstenaars en artiesten? Waarom nog steeds zoveel onopvallende ads met teveel tekst die niks doen. Vorige week zag ik een mooie advertentie van Mercedes. Hierbij hadden ze een nieuw model in een straat geparkeerd en decorstukken zo ontworpen dat het leek alsof de auto een voorwaartse beweging maakte. Geweldig! Hoe opvallend (en hoe vaak doorgezet via social media, lekkere viral marketing).

Ik pleit voor meer verrassing en verleidingsKunst door merken en aanbieders. In het straatbeeld, op treinstations, stadspleinen, je eigen straat, online. Instant verrassingseffecten die je raken, kunstenaars die aan customer experience werken. Keihard. Want ondernemen blijft bikkelen.

Het gebruik van moderne ICT is een belangrijk component van HNW. Door ontwikkelingen zoals cloud computing en Bring Your Own Device (BYOD) wordt de individuele medewerker steeds autonomer. Ook gaat de functie van de ICT afdeling de komende jaren veranderen. Dat concludeert adviesbureau Berenschot op basis van de door hen georganiseerde High Level Group HNW bijeenkomst voor programmamanagers en IT specialisten.

Organisaties die toekomstbestendig willen blijven, ontkomen er niet aan mee te gaan met de ICT ontwikkelingen. De scheidslijn tussen professionele en persoonlijke applicaties wordt steeds dunner, stelt Bart Schermer van HP, één van de drie sprekers tijdens de bijeenkomst. Door het gebruik van onder andere gmail, dropbox, picasa en flicker op mobiele apparaten zijn mensen eigenlijk altijd online. Bij het werken in de cloud wordt het volledig diffuus je privé of zakelijk bezig bent.

Dit brengt nieuwe vragen, uitdagingen en de nodige beveiligingsrisico’s met zich mee. Gaat de ICT afdeling straks ook over mijn privé domein? Of verdwijnt de ICT afdeling juist helemaal omdat we het straks helemaal zelf kunnen regelen? Het gros van de zzp’ers werkt al naar volle tevredenheid zonder betaalde ICT-ondersteuning, dus waarom zou dat straks ook niet personeel in loondienst kunnen gelden?

De functie van de ICT afdeling zal steeds meer gaan bestaan uit het beheren van de interface en architectuur. Het doel hiervan is werken in een hybride omgeving, waar medewerkers worden gefaciliteerd waar zij het nodig hebben. Daarmee gaan we toe naar een situatie waarin we onze eigen data beheren, op onze eigen apparatuur op de manier die we zelf kiezen.

Henk van der Wel, directeur bij Mazars, bracht in dat bedrijven die met cloud computing aan de slag willen nogal een te makkelijk denken over beveiligingsrisico’s en privacyrichtlijnen. Waakzaamheid is geboden. Als de eerste ongelukken zich voordoen is het misschien al te laat. Zeker bij beursgenoteerde bedrijven is dit een groot risico.

In de brainstormsessies die volgen op de presentaties, benadrukten de deelnemers aan de bijeenkomst dat deze ICT ontwikkelingen organisaties nieuwe kansen bieden om de volgende generatie medewerkers aan zich te binden. ‘Het is belangrijk deze toe te staan in je organisatie en daarom ontkom je er niet aan mee te gaan met deze ontwikkelingen’, zegt één van de deelnemers. De ICT moet daarom nauw samenwerken met andere afdelingen zoals huisvesting en HR. Hierbij draait het erom dat de verschillende afdelingen elkaar uitdagen zich te ontwikkelen. Ook voor dit onderdeel van Het Nieuwe Werken geldt dat er niet één juiste manier is, kleine successen gevierd moeten worden en er goed moet worden gekeken welke aspecten het beste passen bij de organisatie.

De ontwikkelingen gaan snel. De ICT afdeling vroeger een voorsprong op de gebruikers, maar nu lijken de rollen omgekeerd. Het vakgebied ICT moet zich aanpassen aan de veranderende tijd. Zo niet, dan moeten we vrezen dat zij ten dode is opgeschreven.

High Level Group HNW

De High Level Group (HLG) is het platform waar programmamanagers, projectleiders en stuurgroepleden met elkaar kennis en ervaringen uitwisselen over Het Nieuwe Werken. Het is hét professional netwerk waarmee u toegang heeft tot kennis over HNW, nieuwe vormen van samenwerking en allerhande veranderkundige vraagstukken. Het netwerk komt ongeveer vijf keer per jaar bijeen, bij voorkeur op steeds een andere inspirerende gastlocatie. Deelname is ‘on invitation only’. Berenschot is initatiefnemer en secretaris van het netwerk. Behoor je tot de doelgroep en wil je graag meedoen? Stuur dan een bericht met motivatie aan e.lambregts [at] berenschot.nl

Cruijff denkt in voetballers, talent, team, groei en ontwikkeling. Hij weet uit eigen ervaring wat er voor nodig is om goed te worden, de beste te worden. Spelers omring je met mensen die hen helpen om beter te worden, als individu en als onderdeel van de elf. Als je Ajax zo benadert vloeien resultaten en geld daar als vanzelf uit voort. Dat is niet iets om je echt druk over te maken.

Ten Have denkt in termen van bedrijven, verantwoordelijkheden, belangen, harkjes, doelen stellen, taken verdelen. Voor hem is Ajax een beursgenoteerd bedrijf, voetbal het product dat je maakt en winnen het resultaat als je dat goed doet. De Toekomst is een investment vehicle in de vorm van een opleidingsinstituut met mensen aan wie je leert hoe je moet voetballen. De directie koopt en verkoopt, de trainer moet daar een goed elftal van zien te maken en de afdeling Scouting zendt mensen uit op zoek naar hipo’s (high potentials) als investment opportunity. De waarde van Ajax aan de beurs is de ultieme graadmeter of de club goed geleid wordt. Journalisten denken dat die twee benaderingen tegelijkertijd mogelijk zijn, op hetzelfde neer komen, kijk maar naar VI of P&W.

In termen van oriëntaties zijn Cruijff en Ten Have zelfreferentieel. Maar Cruijff heeft geen boodschap aan rationaliteit: “Italianen ze kennen niet van je winnen, maar je ken wel van ze verliezen.” Het valt niet krachtiger en bondiger uit te leggen wat de essentie is van het catenaccio voetbal van Italië, maar rationeel gezien is het een paradox. Cruijff grossiert er in. Voor rationelen zijn het zwarte gaten in hun wereldbeeld, als je er te dichtbij komt wordt je er in gezogen. Maar voor Cruijff bestaan zwarte gaten niet. Zijn uitspraken onthullen een wereld van duiding en betekenis. De samenhang in die wereld wordt niet bepaald door rationaliteit, maar door wat het betekent om topvoetballer te worden en topvoetbal te spelen. Dat bepaalt wat je nodig hebt van de club en het bestuur.

Het is die context waaraan hij bij alles wat hij zegt refereert. Als hij zegt: “Mensen die niet van mijn niveau zijn, kennen mijn integriteit niet aantasten”, dan is dat geen arrogante onzin, maar een manier om te zeggen dat niet rationaliteit zijn referentiekader is, maar de realiteit zoals hij die beleeft. Daarin zijn rationele argumenten hoogstens toevallig van waarde. Zo confronteert hij iedereen vroeg of laat met de rationaliteitswig, de plek waar je alles moet loslaten en het zwarte gat in moet.

Steven ten Have zegt in de VK van 19-11-11: “Voor een revolutie heb je rule breakers en rule makers nodig. […] Cruijff was de rule breaker. Alleen er zijn mensen die hem wijsmaakten dat hij ook moet bepalen wie de rule maker wordt.” Zo is zelfs de revolutie in de ogen van ten Have een rationeel proces waarin je eerst bewust chaos creëert, zodat je op het braakliggende terrein weer opnieuw kan gaan bouwen. “Missie geslaagd”, roept hij dan ook, “Cruijff heeft het belangrijkste van zijn werk gedaan. Hij heeft Ajax een nieuw perspectief gegeven, en dat kan hij goed.” Dat is niet alleen dramaturgische vleierij in de wetenschap dat het volk Ajax en Cruijff aanbidt, maar vooral een duidelijk signaal dat in zijn ogen voetbal en bedrijf gescheiden zijn en dat het bedrijf de kaders bepaalt waarin het voetbal mag opereren.

Cruijff is welkom als adviseur, gewaardeerd misschien zelfs, maar van organiseren heeft hij volgens Ten Have geen verstand. Waarmee hij organiseren ook volledig in het rationele paradigma plaatst.

Het is frappant om te zien hoe de crisis bij Ajax lijkt op de crises in onze maatschappij. Een organiserende elite die alles rationeel maakt, zich niet kan verplaatsen in de context van de burgers maar dat zelf niet ziet, ontkent en blijft beweren dat het allemaal het beste voor het land is terwijl ze iedere democratische toets probeert te vermijden (Ten Have verzekerde ons gisteravond op televisie dat er geen ledenstemming komt). Wat ze niet doorhebben is dat die manier van kijken en doen juist de problemen veroorzaakt heeft. En daarom zien ze het niet.

Da’s logisch, hfff.