Innovatief organiseren: de netwerk organisatie

Door: Richard Puyt Gepubliceerd op 10 okt, 2007 in de rubriek bedrijven
Kennisbank onderwerpen: Innovatief organiseren, Netwerkorganisatie

Opleiding

Boek van de week

In de literatuur zijn geen nieuwe voorbeelden voorhanden van innovatief organiseren na 1995 (!). Specifiek: samenwerking in de productieketen. Wel worden iedere keer nieuwe management thema’s aangedragen, zoals kennismanagement, e-dienstverlening, rode en blauwe oceanen en natuurlijk sociale innovatie. Maar iets nieuws over innovatief organiseren vinden is behoorlijk lastig.Het meest recente voorbeeld over innovatief organiseren in de literatuur is de netwerk organisatie (De virtuele organisatie is een variant hierop). In een artikel genaamd Creating a strategic center to manage a web of partners (Lorenzoni, 1995) wordt een organisatie neergezet als een strategisch centrum wat zich bevindt in een netwerk van partners.  De rol van een strategisch centrum is om de kritische partners te bespelen om uiteindelijk voor waardecreatie te zorgen (voor de klant). Klinkt mooi. Het belangrijkste punt is de onderlinge concurrentie. De zin ‘encourage rivalry between firms inside the network, in a possitive manner’ intrigeerde mij.  Dit is een cruciaal punt, maar HOE DOE JE DAT DAN? Die vraag wordt niet beantwoord……

Kenmerken van een netwerkorganisatie:

  • herkenbare gemeenschappelijke externe identiteit;
  • niet-hiërarchische relatie tussen de netwerkpartners;
  • extern gerichte blik en ondernemerschap;
  • waardering van eigen initiatief en zelforganisatie;
  • open informatie-uitwisseling met behulp van ict;
  • tijdelijke en unieke samenwerkingsvormen;
  • combinatie van kerncompetenties en positionering in de markt.

Een netwerkorganisatie is een impliciet of expliciet samenwerkingsverband dat zich kenmerkt door semi-stabiele relaties tussen autonome organisaties of individuen onderling. Het is een los-vaste context van bedrijvigheid. De kern van een netwerkorganisatie is dat er betekenisvolle relaties mee worden aangegaan, ontwikkeld en onderhouden. Indien daar niet langer sprake van is, ontvalt de legitimiteit van partnership in netwerkverband (bron: www.eugenius.nl)

Zie hier het dilemma van vertrouwen en concurrentie in een strategisch netwerk. Je doet samen zaken op basis van vertrouwen, je vindt het leuk om met iemand te ondernemen en daarom gun je elkaar werk. Als ik denk van een netwerk organisatie, dan denk ik aan bijv. de aannemerij. Kleine bedrijfjes die samenwerken aan een groot bouwproject. De pendule slingert tussen vertrouwen (zakendoen) en wantrouwen (concurrentie) in. Maar hoe richt je je organisatie daar nu op in? Hoe stuur je op een positieve manier de relaties tussen je eigen organisatie en de partners in het web? Als de kern van het partnerschap wegvalt, namelijk de betekenisvolle relatie, dan houdt het partnerschap op te bestaan.

Zakelijke afspraken maken in een professionele werkrelatie is nodig, maar wel het minimaal noodzakelijke. Als een zakenpartner een keer de concurrentieslag verliest binnen het netwerk, is dat niet direct het einde van de relatie, maar het is wel een signaal. De partner zal eerder geneigd zijn om een andere coalitie in het netwerk (of een ander netwerk) te sluiten (dus geen wederkerigheid in het zakendoen). Vertrouwen en zakendoen gaan hand in hand, maar wantrouwen en verlies van concurrentiepositie ook. Alle ondernemers die dit dilemma voorgelegd krijgen zeggen unaniem: Als ik jou vertrouw, dan ga ik toch niet met een ander zaken doen?

Kent u voorbeelden van organisaties die dit dilemma hebben doorbroken?

Tags: , , , , , , , , , ,

5 Reacties

[…] Ik B.V. In een eerder column kwam naar voren dat de meest recente organisatie innovatie terug te voeren is op de netwerk […]

R Timmermans: 19 dec 2008

Ik werk al een aantal jaren als organisatie ontwerp consultant en werd gegrepen door de allereerste zin van dit artikel: "In de literatuur zijn geen nieuwe voorbeelden voorhanden van innovatief organiseren na 1995".

Inmiddels heb ik het onderwerp netwerk organisatie – en de daaromheen hangende onderwerpen als de virtuele organisatie, de N-form, allianties, outsourcing – vrij uitgebreid bestudeerd, met als belangrijkste conclusie dat het inderdaad waar is dat er na eind jaren '90 weinig echt nieuws en innoverends over dit onderwerp is gepubliceerd.
We zien echter wel overal het succesverhaal van de netwerk/virtuele organisaties om ons heen. Allerlei nieuwe bedrijven waar niemand 10 jaar geleden van had gehoord nemen significant marktaandeel af van gevestigde bedrijven in nieuwe en oude markten.

Het lijkt er op dat een netwerk organisatie alleen succesvol kan zijn als het vanaf het begin als zodanig wordt opgezet en dat het dus erg moeilijk – zo niet onmogelijk – is om een bestaande hierarchische organisatie naar dit model te transformeren. En als men het al probeert dan kost dit vaak dusdanig veel moeite en tijd dat men constant achter de feiten aan lijkt te lopen.

Hoe het ook zij, deze trend bestaat al een aantal jaren. En toch lijken de nieuwe succesfactoren en organisatie structuren maar weinig aandacht te krijgen van consultancy bedrijven en organisatie ontwerpers. Ik vraag mij echt af waarom dit zo is. Ik vraag me ook af of dit niet gewoon een enorme kans is voor de 'organisatie adviseur 2.0', om het maar in een generatie-X term te zetten. Ik doe mijn best!

[…] zo lang geleden kwam ik een artikel tegen waarin werd gesteld dat er sinds 1995 geen nieuwe voorbeelden bekend zijn van innovatief […]

[…] Body of Knowledge de niet helder afgebakend is. Maar wat als we werkelijk toegroeien naar een netwerkeconomie met los-vast verbindingen, waarin ieder zijn eigen specialistische kunstje doet? Hoe zit het dan […]

[…] vrijdag 17 april 2009 om 12:00 uur Niet zo lang geleden kwam ik een artikel tegen waarin werd gesteld dat er sinds 1995 geen nieuwe voorbeelden bekend zijn van innovatief […]

Uw reactie op deze bijdrage

  • Alle reacties die zich houden aan onze Code of conduct worden opgenomen.
  • Na het plaatsen kunt u uw reactie nog 30 minuten aanpassen.

Over InnovatiefOrganiseren.nl

Deze site blogt over innovatief organiseren, slimmer werken en sociale innovatie.

De Innovatief Organiseren Linkedin group

Volg Innovatief Organiseren op Twitter

Redactie