Als zelfs deze landen op militair gebied tot de conclusie komen dat ze letterlijk over de schaduw van hun eigen koninkrijk moeten springen, wat weerhoudt ons dan in de publieke zaak om dat voorbeeld te volgen?

Om die reden hebben de Britten en de Fransen onlangs een akkoord over militaire samenwerking gesloten, ook omdat deze militaire reuzen hun grandeur en imperiale ambities gewoon niet meer op eigen kracht kunnen waarmaken. Beide landen zijn inmiddels tot de conclusie gekomen dat het niet praktisch is om het hele spectrum van militaire vermogen in stand te houden. En dat is écht een radicale verandering: het gaat immers niet om details, maar om een scala van fundamentele zaken die men samen gaat doen op militair gebied. Experts zien dit dan ook als een psychologische waterscheiding. Eerdere pogingen om te stroomlijnen zijn namelijk op niets uitgekomen: wel erover praten en schrijven, en dan toch maar niet doen. Maar door de druk van die schaarse middelen wordt men nu gewoon gedwongen om samen minder geld slimmer uit te geven en meer te besparen door het benutten van nog onverzilverde schaalvoordelen. Om zo ook samen meer te kunnen realiseren. ‘Hierna kun je gewoon niet meer terug’ aldus de directeur van het Europese Defensiebureau EDA.

En dit voorbeeld opent écht perspectieven. Of niet soms? Als zelfs deze landen op militair gebied tot de conclusie komen dat ze letterlijk over de schaduw van hun eigen koninkrijk moeten springen, wat weerhoudt ons dan in de publieke zaak om dat voorbeeld te volgen? Om die handschoen ook op te pakken en om elkaar meer en beter te gaan versterken. Om samen-het-werk-te-verdelen. Om dus af te stappen van de luxe dat ieder overheidsorgaan over haar eigen uitvoeringsorganisaties zou moeten beschikken. Door op elkaar gelijkende processen of delen daarvan op de terreinen beleidsvorming, uitvoering, toezicht of bedrijfsvoering te bundelen, kan namelijk een immense slag worden gemaakt. Door die knowhow breder te delen. Voor een omvangrijker toepassingsgebied.

Een bijkomend voordeel is dat er op die wijze ook wordt bijgedragen aan een meer integrale dienstverlening en synergetische effecten in die kritische bedrijfsprocessen. Nog los van het feit dat je zo ook laat zien dat je een visie hebt op de inrichting van ons publieke apparaat. Dat er zo wordt gewerkt aan een toekomstvaste overheid. En om dan maar te zwijgen wat het effect is op de attractiviteit als werkgever doordat je de collega’s ook in de gelegenheid stelt om op meerdere plekken in de organisatie hun werkplezier op te zoeken. Gelukkig dus dat veel van dit gedachtegoed ook terug te vinden is in de recente nota ‘compacte overheid’ van minister Donner. Want als deze schaarste nú niet als een koevoet wordt gebruikt om een aantal patroondoorbrekende interventies te realiseren, op welk moment dan eigenlijk wel?

Laten we ons daarom focussen op de échte maatschappelijke vraagstukken en daar ons apparaat om heen organiseren. Moet je eens kijken hoeveel winnaars dat oplevert! Dit alles volgens het motto: ‘Wie alleen werkt, die telt op, maar wie samenwerkt, die vermenigvuldigt’.

Hoe komt innovatie tot stand?

Eenvoudig. Door nieuwe invalshoeken te kiezen, out-of-the-box denken (en handelen) te faciliteren, gebruik te maken van andere domeinen. Klinkt vaag? Heel goed, want dat is de bedoeling. We zetten de rechterhersenhelft namelijk even flink in beweging.
Bedrijven brengen we in contact met de andere kant van beheersing, namelijk chaos en creativiteit. Schilders, schrijvers, musici en (podium)kunstenaars gaan we meer bij het bedrijfsleven betrekken. Zij hebben een andere manier van denken en gaan meer uit van intuïtie en spontaniteit. Vraag een kunstenaar hoe hij op nieuwe ideeën komt en hij zal zeggen dat ze als vanzelf opborrelen, zonder er van te voren over na te denken. Harry Mulisch verwoordde het heel mooi: ik ben het niet die de woorden opschrijft, het zijn de woorden die naar me toekomen.

Juist deze manier van creëren leidt tot ideeën die je vooraf, met rationele analyse, niet had kunnen bedenken. Wat innovatieteams nodig hebben is het vermogen om zowel de linker- als de rechterhersenhelft te gebruiken. Dat hoeft niet in één persoon, kan ook door een goede mix binnen het team. De teammanager zal de randvoorwaarden en het beoogd resultaat (bijv. in termen van een haalbaar nieuw business model voor een vooraf gedefinieerd business probleem) bewaken.

Alhoewel het algemene beeld wellicht anders is, heeft de politiek het in essentie begrepen (voor wat betreft de verbinding tussen EZ en OCW): “de creatieve industrie draagt door innovatie bij aan economische ontwikkeling” (bron: regeerakkoord).
Ik denk dat Maxime Verhagen (EZ) en Marja van Bijsterveldt-Vliegenthart (OC&W) samen koffie hebben gedronken. Op kunst & cultuur moet €200 mio bespaard worden.

Haal kunstenaars uit hun eigen patroon door hun creatieve geesten ter beschikking te stellen aan het bedrijfsleven. Echter, haal ook het bedrijfsleven uit het vaste patroon. Ook zij moeten zich open willen stellen voor een nieuwe manier van denken. Ik vraag me af bij welke groep de uitdaging het grootst is.

Aangezien ik mijzelf als een intermediair beschouw tussen beiden, zal ik hier een voorzet doen. Voor wie wil, faciliteer ik een workshop improvisatietheater. Zonder winstoogmerk, want voor de goede zaak!

Iedereen heeft te maken met organisatieveranderingen. Ook de publieke sector. Interessant hierbij is wat wij noemen de publieke dimensie: wat maakt veranderen in een politieke of publieke context anders? Wat opvalt is dat de aandacht vaak uitgaat naar de rationele aspecten van veranderen. Maar welke rol spelen mensen met hun emotionele en irrationele overwegingen?

Deze vragen staan centraal tijdens het seminar ‘Publieke Werken : de menselijke maat in veranderen’, dat op dinsdag 20 april 2010 wordt georganiseerd. Geïnteresseerden kunnen kosteloos deelnemen.

Het interactieve seminar staat onder leiding van Roderik van Grieken, directeur van Het Nederlands Debat Instituut. Toonaangevende sprekers zoals Jacques Wallage, Marijke Lingsma en Henk Wesseling reflecteren vanuit hun eigen perspectief op organisatieverandering. Het seminar heeft daarom een prikkelende en interactieve vorm. Ter afsluiting presenteren we het eerste exemplaar van het boek Publieke Werken.

Wil je komen reageer dan naar publiekewerken@berenschot.nl. En mocht je relaties of collega’s willen uitnodigen voor dit seminar dan kan dat natuurlijk ook!

Praktische informatie:

Datum dinsdag 20 april 2010
Ontvangst 15.30u
Seminar 16.00u – 18.30u
Locatie kantoor Berenschot, Europalaan 40, Utrecht
Aanmelden kan tot en met 13 april 2010 via publiekewerken@berenschot.nl.

Voor meer informatie kunt u terecht op onze website www.berenschot.nl/publiekewerken of kunt u bellen naar 030-2916879.

Er zijn geen kosten verbonden aan de bijeenkomst.

Tot de 20e!

Opvallend statement: Nederland kan de grote wereldproblemen oplossen (en daar goed aan verdienen), want het beschikt over de ondernemers en de kennis die fundamenteel zijn voor de toekomst van de aarde. Overheid en bedrijfsleven moeten daarvoor wel de handen ineenslaan, aldus voorzitter Bernard Wientjes van VNO-NCW.

Bijna alle aanwezige leiders waren ervan overtuigd dat het steeds slechter gaat met de wereld. Ze gaven aan dat dit onder andere komt door een gebrek aan leiderschap (sic!), maar ze zeiden ook bijna allemaal er echt iets aan te willen doen. “Het ontbreekt echter aan een forum waar mensen en instellingen bij elkaar komen.” Zoiets als een Innovatieplatform dus?

Hoe zit het met onze innovatiementaliteit ‘op heden’?  Heeft het Innovatieplatform Nederland voor een omslag gezorgd of zit dat er de komende jaren nog in? In zijn recente brief aan de Tweede Kamer over de reis van het Innovatieplatform naar Singapore en Japan in oktober j.l. liet non-playing captain Balkenende opschrijven dat de brede opzet van het bezoek nuttig was. Want: “Het heeft Nederland op de kaart gezet als een land dat strategisch nadenkt over hoe innovatie in te zetten ter bevordering van duurzame groei en welvaart.”

Sceptisch als ik ben geworden na jarenlang van nabij te hebben ervaren wat bijvoorbeeld de honderden miljoenen die vanuit het Fonds Economische Structuurversterking naar innovatieonderzoeksprogramma’s de economie hebben opgeleverd, vraag ik mij af waar de MP met het prestigieuze IP op uit is? Strategisch nadenken over de inzet van innovaties is toch iets geheel anders dan het bevorderen van innovaties, of ben ik nu te kritisch? Was de missie van het platform niet onze innovatiekracht zodanig te versterken dat we in 2010 weer een koploper in de Europese kenniseconomie zijn? Ik geloof graag dat wetenschap een wezenlijk onderdeel van ons nationale verdienvermogen is, zoals kort geleden op de Vrienden van de Wetenschap -dag te horen was, maar wil er eindelijk eens iemand overtuigend aantonen waar dat, behalve de fortuinen gemeenschapsgeld die naar de wetenschap gaan, uit blijkt?  Het Innovatieplatform misschien?

Het is bijna 2010. Verdient Balkenendes speeltje nu een ovatie of innovatie?

Op 3 augustus overleed een 17 jarige Nederlandse jongen aan de gevolgen van de Mexicaanse griep. Hij was al ziek, maar de ernst van de Mexicaanse griep werd hiermee geïllustreerd. Sindsdien zijn journalisten er op uit om vooral elke exces te rapporteren. Gistermiddag werd op radio 1 bericht dat er weer een kind was overleden als gevolg van de Mexicaanse griep. Gek genoeg voelt geen enkele journalist zich geroepen om de impact van de Mexicaanse griep eens in context te zetten door bijvoorbeeld de griepdoden als gevolg van de gewone seizoensgriep eens op een rijtje te zetten. Weer een klassiek geval van anekdotische bewijsvoering en hijgerig effectbejag.

Terug naar de internetfora. Een kleine zoektocht levert de meest bizarre voorbeelden op. In Nederland hebben we websites als prikmijmaarlek.nl en stopthevax.com die fanatiek actie voeren tegen de vaccinatie. Gistermiddag kwam er weer een verbijsterend bericht uit Amerika over een voormalige Redskins cheerleader die dystonia verschijnselen zou hebben gekregen als gevolg van een inenting tegen de seizoensgriep. De reacties op het filmpje zit ook in deze clip (en het is Fox News), maar het zaait wel onrust en verwarring. Kijk maar eens op YouTube hoeveel reacties er sindsdien zijn gepost.

Het ministerie van VWS gaat nu banners plaatsen op weblogs en fora met een verwijzing naar de site grieppandemie.nl De overheid moet de publieke voorlichting strategie drastisch aanpassen. Kleurenfolders zijn verleden tijd. Als overheid moet je dominant aanwezig zijn op internet met feitelijke informatie voor de geïnformeerde (Googlende) burgers. Wij voorzien dat de minister een aanpassing gaat maken in zijn voorlichtingsbudget. Te beginnen met het radicaal zoektermen (Mexicaanse griep, H1N1, griepprik, inenten, etc.)  gaat inkopen via Google AdWords. Zover we kunnen nagaan is het nog niet zo duur. Misschien kunnen ze bij VWS ook nog wel een viral campaign H1N1 gaan ontwikkelen voor alle social networks (Facebook, Hyves, LinkedIn, Twitter, Plaxo, etc.)

De overheid 2.0 als remedie tegen de klinkklare onzin die nu wordt verspreidt. Ab Klink als ‘minister of information’.

Arbeidstijdenmanagement en procesverbetering

Subsidies kunnen worden aangevraagd op een van onderstaande twee thema’s:

Thema 1: arbeidstijdenmanagement, waaronder begrepen:
– rooster flexibiliteit;
– slimmer pauzeren;
– arbeidstijden;
– ontkoppelen werk en werkplek.

Thema 2: procesverbetering, gericht op interne werk- en taakverdeling, waaronder begrepen:
– zelfsturing;
– verbeterteams;
– multi inzetbaar personeel;
– taakroulatie en taakverrijking;
– uitwisseling van kennis en ervaring via bestaande en nieuwe technologieën.

Periode voor het aanvragen van een subsidie
De subsidieaanvraag met betrekking tot een project in het kader van Actie E, als bedoeld in artikel 4, onderdeel e, wordt in de periode van 1 januari 2009 tot en met 31 december 2013 door de minister telkens ontvangen in het aanvraagtijdvak van 1 oktober, 09.00 uur, tot en met 31 oktober, 17.00 uur.

Bron: Agentschap SZW

Afgelopen woensdag werd in het Slotervaartziekenhuis een polikliniek voor Mexicaanse griep geopend. Na een aarzelende start op 12 augustus loopt het er inmiddels storm met verontruste burgers. Het is niet verwonderlijk dat juist het Slotervaartziekenhuis onder bewind van zakenvrouw Aysel Erbudak een poli opricht. Als privaat ziekenhuis heeft de instelling naast het bewaken van de gezondheid ook nog een winstdoelstelling. En met eenvoudige tests op het griepvirus is het makkelijk binnenlopen. Tenminste, als iemand de kosten voor de poli wil dekken…Ondernemende gezondheidszorg, daar zijn we in Nederland nog niet zo aan gewend. Het was dan ook te verwachten dat er snel kritiek zou komen. Het protest was dit keer zelfs sneller van de klandizie. Zowel vanuit het Ministerie van VWS als vanuit het RIVM werd de poli van Slotervaart meteen meteen als onnodig bestempeld. De opening van de polikliniek voor Mexicaanse griep viel ongeveer gelijktijdig met de geruststellende berichten dat het om een milde griep zou gaan en dat er geen uitgebreid vaccinatieprogramma nodig is. Ook behandeling met Tamiflu wordt, behoudens risicogroepen, niet langer voorgeschreven door de huisartsen.

Inmiddels zijn er ook berichten dat de poli wel eens besmetting met de mexicaanse griep in de hand kan werken. Zo vertelt een woordvoerder van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) in het NRC:  „Mensen met griepverschijnselen moeten juist niet over straat gaan, omdat zij dan een besmettingsbron kunnen zijn voor anderen”. Ook in de poli zelf zou er een verhoogde kans zijn op besmetting. Dat laatste bestrijdt het Slotervaartziekenhuis, omdat de poli in een afgesloten gedeelte is gehuisvest en de bezoekers mondkapjes dragen.  

Zorgverzekeraars Nederland heeft aangegeven de kosten van een test op Mexicaanse griep niet te vergoeden: ‘Als iemand met gewone griep naar de Eerste Hulp gaat, dan moet hij dat ook zelf betalen’. De Volkskrant meldt dat het Slotervaartziekenhuis de kosten voor eigen rekening zal nemen. Als dat zo is dan zal dit experiment in ondernemende gezondheidszorg wel een spoedig einde kennen.

Na de evaluatie wordt de tweede helft van de vouchers beschikbaar gesteld. De overheid is op allerlei fronten bezig om het bedrijfsleven te stimuleren. Het is crisis per slot van rekening. Toch zit er een spanning in de regeling. Uit de enorme belangstelling voor de regeling leid ik voorzichtig af dat er 2 zaken aan de hand kunnen zijn. Ondernemers denken gratis geld te vinden en/of de regeling voorziet in een enorme behoefte.

Free lunch?
Dat kan in de praktijk nog wel eens tegenvallen, aangezien er een behoorlijke administratieve verantwoording zit aan deze regeling. In de woorden van Milton Freedman: There is no such thing as a free lunch. Daarnaast vraag ik me ook af of doelen en middelen wel in evenwicht zijn. Bij de publieke vouchers moet de kennisinstelling achter het geld aan. Uit eerste hand heb ik begrepen dat de verantwoording al snel een dag in beslag neemt. Wegen de kosten dan nog wel op tegen de baten? Is een steekproef dan niet goedkoper? Ik ben zeer benieuwd naar de resultaten van de evaluatie en ben benieuwd of de regeling wegens succes wordt uitgebreid.

Creatieve destructie?
Wat natuurlijk nader moet worden onderzocht is de publieke innovatievoucher regeling. Creativiteit en kennis wordt veronderstelt uitsluitend aanwezig te zijn bij gerenommeerde kennisinstellingen. Is deze aanname van de beleidsmakers correct of zouden ze eigenlijk heel veel creativiteit smoren door deze verplichte winkelnering? Een gezonde dosis scepsis (niet te verwarren met cynisme) zou wel een kunnen leiden tot de creatieve destructie van de publieke vouchers ten gunste van vrije markt vouchers (dat ondernemers zelf hun kennis mogen mobiliseren).

Reacties van ervaringsdeskundigen zijn zeer welkom.