Het was opnieuw een hele klus. Ik heb bekende en minder bekende trendwatchers, futurologen en websites als Adjiedj Bakas, Second Sight, Trendslator, JWT Intelligence, Young Works, Social Crowd / David Armano, Personeelslog, Sarah Vanthienen, Claudia Lieshout/Hanne Caspersen en Studio Zeitgeist geraadpleegd. In dit artikel vind je hun tips en tops, trends, modes en hypes voor 2012. Het is een mooie mix geworden van ontwikkelingen in de economie, consumentenvoorkeuren en IT-trends. Druk dus snel op ‘print’, want met dit overzichtartikel heb je ze allemaal (in een willekeurige volgorde) op een rij!

Zoals ook in andere jaren heb ik zo veel mogelijk links opgenomen naar bronnen, personen en achtergrondartikelen. Voor wie niet genoeg kan krijgen van de lijstjes!

1.  Second Sight: deep crisis and bright spots

Second Sight is in 2008 opgericht door Andrea Wiegman en Jan Bletz. Zij hebben eerder (1997) ook het trendblad Eye opgericht. Alle bijdragen op de site van Second Sight worden gepubliceerd volgens het Creative Commons principe. De dagelijkse leiding ligt bij Andrea Wiegman, Kristel Veerman en Floor Schneemann.

Vanaf 2007 worden de TWOTY Awards (trendwatcher-of-the-year) uitgereikt aan de trendwatcher van het jaar en aan een aanstormend talent. Je bent namelijk pas een professie als je jezelf een prijs kunt uitreiken, toch? Genomineerden voor Trendwatcher of The Year 2012 zijn Christine Boland, Tony Bosma, Hilde Roothart, Farid Tabarki en Andrea Wiegman zelf. De ongetwijfeld deskundige en onafhankelijke jury zal in het voorjaar het oordeel vellen.

Second Sight brengt ieder jaar een boek uit. Ook dit jaar is het Second Sight Yearbook 2012 een verzameling is van de visies van bekende trendexperts en toekomstdenkers. Hieronder tref je de selectie van een selectie aan:

• Sacred Economy
• Full Automation
• Flat Society
• Radical Transparency
• Back to nature

We staan aan de vooravond van een nieuw wereldbeeld. Het gaat meer en meer om de diepere en onderliggende verbanden (Sacred econony, Charles Eisenstein).

Het einde van werk lijkt volgens Second Sight nabij. Bedrijven zullen steeds meer investeren in robotica in plaats van human resources (Full Automation, Truus Dokter).

Individuen van vandaag de dag bevrijden zich van de hiërarchische systemen die gebaseerd zijn op controle en ongelijkheid. In deze ‘platte maatschappij’ zijn mensen op zoek naar gelijkheid in hun relaties, als burger, medewerker en consument (Flat Society, Peter Helshof).

In deze tijd van radicale transparantie komen veel geheimen uit en worden traditionele businessmodellen nog verder in de war geschopt. Een tijd van onthullingen dus (Radical Transparency, Farid Tabarki). Zie onderaad ook dit artikel bij Zeitgeist.

In food zullen we steeds verder terug gaan naar de natuur, zo zullen we alternatieven voor vlees vinden, maar zullen we beesten en vissen ook van ‘nose-to-tail’ opeten (Back to Nature, Yoka Stada). De consument is op zoek naar echte producten die met liefde gemaakt worden. Persoonlijke aandacht is hierbij een sleutelwoord. Weten waar je product vandaan komt, wie het heeft gemaakt en de verbondenheid van die persoon met het product (Love is a Keyword, Sabien Duetz).

2.  YoungWorks

Judith Lieftink van de blog YoungWorks, ook al genomineerd in één van de categoriën van de TWOTY awards, heeft zich gestort op de 10 jongerentrends voor 2012. Niet helemaal verrassend dat het gadgetgehalte van dit lijstje trends erg hoog is, maar er zitten ook een paar hele leuke tussen, bijvoorbeeld de nieuwe kneuterigheid en retroschelden. Hierbij de eerste vijf van de in totaal tien trends:

• Qwerty naar de knoppen
• Knus en kneuterig
• I protest
• Online clubbin’
• Retrovloeken

Technologie maakt communicatie steeds sneller, makkelijker en intuïtiever. Het sturen van een Whatsapp-bericht of pingen duurt te lang en het typen van een tekst al helemaal. In 2012 neemt toetsenbord een steeds minder prominente plaats in (qwerty naar de knoppen). We geven onze telefoon mondelinge opdrachten met Siri, sturen spraakberichten met Hey Tell, gaan scrollen met onze ogen via SenseEye of voeren het wachtwoord in door met je ogen in een bepaald patroon te bewegen.

Center Parcs burgerlijk? De Tros een televisiezender voor 65-plussers? In tijden van crisis grijpen jongeren graag terug op het bekende (knus en kneuterig). Na Valtifest in Amsterdam is er nog een festival dat zich helemaal richt op het familiegevoel: Bungalup! Waar we het afgelopen jaar massaal aan de Wordfeud zaten, brengt spellenfabrikant Jumbo alle bekende gezinsspellen opnieuw op de markt, maar dan voor op de iPad. Een goed voorbeeld is iPawn. Ook de buurtbingo wordt druk bezocht wordt door jongeren die zich graag even willen onderdompelen in nostalgie en kneuterigheid.

In 2012 zet de crisis door. En misschien wel erger dan voorgaande jaren. Voorgaande jaren viel het vooral op dat er relatief weinig opstand was van jongeren ten opzichte van oudere generaties. Maar de komende jaren zullen we dit meer gaan zien (I protest). Zo zijn websites als http://www.pensioen-opstand.nl/en http://www.wearethenewgeneration.nl/voorbeelden van jongeren die in opstand komen tegen de oudere generaties.

Clubhoppen zonder dat je de deur nog uit moet? Ga een keer online uit. Met de site Turntable.fm (helaas, nu even niet) en de Facebook-applicatie Shaker kunnen jongeren virtueel uitgaan of online hun dj-skills laten zien (online clubbin’). Daarnaast zien we ook dat artiesten steeds vaker de online wereld opzoeken om hun concerten ten gehore te brengen (Coldplay, Arcade Fire).

Jongeren willen zich meer dan ooit profileren: zo ook via hun scheldwoorden. Steeds meer wordt vloeken tot kunst verheven en grappig, liefdevoller (?) en origineler gemaakt. Minder grof taalgebruik in de top 5 van het retrovloeken: gore marmot. afgebrokkelde teenheks, tortelliniteefje, armoedige amoebe en geflipte pingvogel doen het goed op het schoolplein. De website Het Nieuwe Vloeken van de 19-jarige student Wessel Bottenberg speelt in op deze trend met wel 360 oud Hollandse vloekwoorden.

3.  Social Media Trends

Henk van der Duim van Social Crowd komt met zeven trends voor social media, die hij na een zoektocht over het internet heeft gevonden.

• Social Commerce
• Beïnvloeden
• Facebook blijft
• Gamification
• Meten is weten is verbeteren

Social Commerce neemt serieuze vormen aan. Lees bijvoorbeeld dit artikel . Beoordelingen en aanbevelingen via social media krijgen meer invloed op het consumentengedrag.

Volgens Social Media Explorer gaan wij in 2012 zien dat bedrijven meer de nadruk gaan leggen op het identificeren wie er nu werkelijk invloed heeft via social media. De race tussen de platformen die de invloed meten, zoals Klout, PeerIndex en Kred, zal voortduren volgens Henk van der Duim.

Sommige gezichten blijven, en dat is het gezicht van Facebook. In 2012 zal Facebook meer dan een miljard gebruikers hebben en beursgenoteerd zijn. Facebook is dan het ‘besturingssysteem’ van social media – op je smartphone, tablet, PC en het web.

Social gaming zal het gedrag van mensen gaan beïnvloeden in de offline wereld. Aanbieders ‘verstoppen’ hun diensten in spelvormen om ze aantrekkelijk te houden. Zie ook de post van David Armano op Harvard Business Review.

Hoe goed doe je het nu eigenlijk? Bedrijven zullen beter moeten worden in het meten van hun social media activiteiten om betere marketingcampagnes te kunnen voeren in 2012. Aldus een recent rapport op eMarketer. Return on Investment wordt steeds belangrijker.

4.  HR Trends volgens Personeelslog

In het trendoverzicht voor 2010 keek ik ook al naar de HR trends voor het opvolgende jaar. Toen gebruikt ik het lijstje van Tom Alstein op Managers Online, nu de trends 2012 volgens Personeelslog:

• Recessie leidt tot banenverlies
• De arbeidsmarkt komt tot stilstand
• Grote groep werkgevers probeert maar weer eens de traditionele kostbesparingsconcepten
• Andere werkgevers kiezen ervoor om slimmer te werken
• Werkgevers laten zien dat ze hun medewerkers niet vertrouwen
• Steeds meer werknemers klussen er wat bij
• Het Nieuwe Werken bezorgt werknemers een dubbel gevoel
• De werknemer is altijd te bereiken
• Recruiters verliezen werk
• De kostenpost Personeel komt in handen van de boekhouders
• De interne HR-professional wacht een druk, interessant jaar

Opnieuw laat de HR professie weer zien dat zij er in slaagt een aantal open deuren in te trappen. De recessie leidt tot minder banen, er wordt in de personeelskosten gesneden en recruiters verliezen werk. Daar waren we zelf niet opgekomen.

Wel interessant is dat Personeelslog verwacht dat er een tweedeling ontstaat tussen werkgevers die met de tradionele (botte) bijl gaan een een groeiende groep bedrijven die het over een andere boeg gooien. Empowerment en interne flexibiliteit zijn voor die bedrijven de toverwoorden. Deze bedrijven lopen voorop met Het Nieuwe Werken en het gebruik van sociale media.

Toch zullen veel bedrijven in de crisis terugvallen op hun controlereflex. Onder het mom van transparantie laten deze werkgevers zien dat zij hun medewekers niet vertrouwen.

Het is niet voor niets dat medewerkers juist nu een dubbel gevoel krijgen bij Het Nieuwe Werken. Zij zien HNW als het nieuwe bezuinigigen of het nieuwe controleren. De gedacht is dat je in crisistijd maar beter zichtbaar op kantoor aanwezig kunt zijn, anders loop je meer risico om je baan te verliezen. Steeds meer werknemers voelen zich gedwongen om – naast hun baan – betaalde klussen elders te zoeken. En zzp’ers die niet rond kunnen komen (zielepieten zonder poen), accepteren uit pure armoede kleine baantjes.

Ondertussen heeft de HR-professional het ook niet makkelijk. Ook zijn baan wordt bedreigd en onder druk van besparingen op korte termijn zullen de financiële afdelingen steeds meer te zeggen krijgen over de HR-functie. Deze cijfermatige aanpak brengt met zich mee dat werknemers de HR-professional steeds meer zien als een verlengstuk van het management.

5.  JWT : 100 things to watch in 2012

Zoals alle jaren komt JWT Intelligence ook dit jaar weer met hun trends voor het komende jaar. In eerdere afleveringen van mijn trendsoverzicht (klik hier voor trends 2010 en hier voor trends 2011) heb ik al eens de achtergronden van JWT belicht. Daarom volsta ik hierbij met vijf uit hun lijst van honderd trends:

• Er komen meer basisproducten zonder toeters en bellen: The New Normal
• Jeugdwerkloosheid creëert een ondernemende Generation Go
• Toenemend bewustzijn van voedsel als eco-issue
• Meer waardering voor ouderen en het ouder worden: Celebrating Aging
• Steeds meer vrouwen zien een alleenstaand bestaan als ideaal in plaats van het huwelijk

Een teaser voor de trends is te zien op Youtube.

6.  Trendslator : Mood 12

Hilde Roothart studeerde modevormgeving aan de Utrechtse Hogeschool voor de Kunsten. In 1997 richtte ze het trendbureau Trendslator op dat zich bezighoudt met het onderzoeken en vertalen van trends naar strategieën en concepten, markten en merken. Hilde Roothart werd in 2007, 2009 en 2011 genomineerd voor de Trendwatcher of the Year Award (zie hierboven onder Second Sight) en in 2010 voor de oeuvreprijs trendwatching (TWOTY). We duimen voor haar dat ze een keertje mag winnen.

Trendslator brengt ieder jaar een mooi vormgegeven boek uit met trends. In tegenstelling tot veel anderen voegt Hilde er meteen ook een ‘vertaling’ bij van de trend naar praktische toepassingen voor bedrijven. Een trendslation dus. Hieronder drie voorbeelden:

• Protest
• Control
• Think

De economische en polistieke crisis leidt tot onzekerheid en protest op alle vlakken van onze maatschappij. Dit geeft kansen op verandering. Tegelijkertijd zorgen rampen en crisis ook voor een gevoel van onveiligheid en behoefte aan beheersbaarheid (control). Daarbij komt de vraag op of we alles wel zelf in de hand hebben: maken we onze eigen keuzen of zijn we het slaafje van ons brein (think)? De pragmatische generatie van nu vraagt om betrokkenheid en betekenis, niet om groei en winst. Niet om het IK van de man, maar om het WIJ van vrouwen (feel).

Voor de overige trends en de trendslations die er bij horen verwijs ik naar de website van Trendslator of het blog van Hilde: trends to brands.

7.  Online marketing trends

De Belgische blogger Sarah Vanthienen schreef op de site van van haar werkgever QueroMedia een posting over de online marketing trends van 2012. Naar eigen zeggen ter inspriratie voor bedrijven die knopen moeten doorhakken over het budget en de marketingkalender van 2012.

• Mobiel plus gamification
• Meer video content
• Internet op tv
• Mobiel betalen
• Stevigere link tussen online en offline

Gamification is een trend die we dit jaar reeds zagen in de entertainmentsector. Alles moet fun zijn! Bedrijven proberen de aandacht van klanten te krijgen (en vast te houden) door spelletjes waarmee men profielen kan aanmaken en kortingen kan verdienen. Nu ook meer en meer op je mobiel dus.

Het budget voor content marketing zal volgend jaar stijgen volgens een onderzoek van Joe Pulizzi. In vergelijking met vorig jaar hebben bedrijven vooral meer geloof in blogs, case studies, video’s en webinars. De beste man noemt zichzelf overigens ‘content management evangelist’, dus of je die helemaal serieus moet nemen weet ik niet. QueroMedia gelooft sterk opkomst van video in 2012 als belangrijkste drager van content., ook voor SEO doeleinden. Internet en TV zullen steeds meer integreren, zo meldt ook Tristan Louis via zijn artikel The 2012 Chrystal Ball op Business Insider.

Het wordt hoog tijd dat we het papieren geld en bankkaarten helemaal opbergen en overschakelen naar mobiel betalen. Financiële dienstverleners en telecombedrijven investeren volop in Near Field Communication, de techniek die mobiel betalen mogelijk maakt. Ook Google en Apple werken aan een eigen betalingssysteem. Er zitten nog wel wat haken en ogen aan dit verhaal. Lees ook het goed gedocumenteerde artikel van Lorentz Stout over NFC op Frankwatching.

Online en offline worden steeds vaker aan elkaar gekoppeld. Een lollig voorbeeld is de Facebook parkeerplaats van Heylen Meubelen. Bekender zijn de QR codes die inmiddels brede bekendheid hebben. Mogelijkheden om online en offline te verbinden gaan vaker opgenomen worden in de marketing mix van bedrijven. NFC zal daarbij een belangrijke rol bij spelen.

8.  Technologie in 2012 volgens Philips

We blijven even bij onze zuiderburen. ZDNet.be plaatste eind 2011 een artikel met technologische trends voor 2012. De posting is gemaakt op basis van een aantal interviews. De leukste trends zijn afkomstig van Claudia Lieshout en Hanne Caspersen, trendwatchers bij Philips:

• Een technologie voor de (verre) toekomst is 3D voedselprinten; iets wat de makers van de televisieserie Star Trek al hadden voorzien (de replicator)
• Mensen worden manager van hun eigen gezondheid
• Technologie gaat terug naar de basis: functioneel zonder toeters en bellen
• Misschien komt er wel een ‘second life’ moment voor social media, waarbij gebruikers massaal afstand nemen van de nieuwe technologie.

9.  Adjiedj Bakas

De meest geciteerde Nederlandse trendwatcher op het internet is ongetwijfeld Adjiedj Bakas. Hij brengt jaarlijks een trendsrapport uit dat je hier kunt downloaden. Vorig jaar melde ik: “Bakas is het meest sprekende bewijs dat trendwatchers vooral uitblinken in het samenvatten en het smakelijk opdienen van de trends van gisteren.” Geen wonder dat hij met zijn ‘voorspellingen’ meestal goed zit.

Met dank aan de Wereldomroep, die zo vriendelijk was een korte samenvatting te maken, vind je hieronder een verkort lijstje:

• Stagnatie, tupperwareparties en streekproducten
• Maya-hype komt tot zijn hoogtepunt
• De revival van spiritualiteit
• Blauw wordt blauwer
• Door sociale media bestaan er geen geheimen meer
• Internetcriminaliteit neemt toe
• De euro bloedt langzaam dood

‘De crisis is nu pas echt begonnen. De wereldeconomie krimpt, veel grote projecten zoals ook de euro stagneren, we gaan fors bezuinigen en schulden saneren. Mensen die door de economische malaise hun baan dreigen te verliezen, kunnen altijd nog een ambacht leren. Kapsters, timmerlieden en loodgieters zijn hard nodig.’ (stagnatie) Tupperwareparties nieuw stijl richten zich op ruilhandel van kleding. Streekproducten vinden gretig aftrek (food).

De Maya-hype bereikt een piek in 2012. Bakas doet deze maya-hype af als ‘ondergangsporno’. Ach ja, geef het beestje een naam. Maar zijn scepsis neemt niet weg dat hij wel degelijk bedreigingen ziet. ‘Een van de grootste verzekeringsmaatschappijen heeft gezegd: het gaat best goed met de wereld. Maar er zijn drie grote risicogebieden: de natuur, energie en het internet.’ (goh… daar was ik zelf niet opgekomen).

Als gevolg van de crisis worden we ook spiritueler. ‘Als je het dan toch moeilijk hebt met je baan of met wat dan ook’, zegt Bakas, ‘dan is geloven in iemand daarboven die voor je zorgt toch troostrijker dan dat je het allemaal zelf moet doen.’

In de mode draait het om kwaliteit en blauw is de nieuwe modekleur.

Geheimen bestaan door internet en de sociale media nauwelijks meer. ‘We laten als burgers en bedrijven steeds meer digitale sporen achter. Mensen beseffen nog niet dat hun pc, telefoon, koelkast, pacemaker en auto informatie versturen over hun eigenaar zonder dat die daartoe opdracht heeft gegeven. Daarbij waarschuwt Bakas ook voor een toename van internetcriminaliteit. ‘We gaan zien dat steeds meer hackers de boel platleggen. In 2011 werden al diverse overheidssites getroffen. En het aantal ‘cyberoorlogen’ zal alleen maar toenemen.’

‘De euro zal de komende tijd niet met één klap ontploffen’, zegt Bakas. Grote dingen in de wereld eindigen meestal niet met een grote klap. ‘Die bloeden langzaam dood.’

10.  Studio Zeitgeist

In een artikel van Bas van de Haterd (volgens hemzelf een ‘professioneel bemoeial die zich niet altijd aan de opdracht houdt’) op Marketing Facts presenteert hij de top drie trends van vijf trendwatchers. Zo ook van Farik Tabarki van Studio Zeitgeist die ik nog niet in mijn overzicht had.

• Radicale decentralisatie
• Radicale transparantie
• Burgers organiseren zich als tegenwicht tegen Europa

We gaan de overeenkomst ontdekken tussen energie producerende huizen, Het Nieuwe Werken, Crowdfunding en 3D Printing. Elke van deze ontwikkeling past namelijk in wat omschreven wordt als ‘Radicale Decentralisatie’. De macht is aan de burgerconsument. Balen voor al die centraal georganiseerde instituties, voegt Van de Haterd er aan toe.

In 2012 zal het tijdperk van de ‘Radicale Transparantie’ definitief doorbreken. Vele geheimen komen massaal op straat te liggen (van creditcardgegevens tot belastingaangiften) en de bestaande business modellen gaan we nog maar eens goed tegen het licht houden. Een flink aantal kan namelijk de prullenbak in. De wereld wordt transparanter, of we het nu leuk vinden of niet.

Tenslotte zorgt de eurocrisis ervoor dat de Europese civil society een flinke push krijgt. Burgers gaan zich organiseren om een tegenwicht te bieden tegen de Europese markt en Europese overheid. Men zal zich zich verenigen rondom thema’s die in alle verschillende lidstaten hetzelfde zijn, doordat ze een beleid en een markt delen.

Als je het mij vraagt is dit een knap staaltje oude reflexen die de nieuwe wereld in hun greep willen krijgen. Hopeloos! Het wordt spannend of Phonedog zal winnen en juristen verheugen zich al over de jurisprudentie die deze zaak zal genereren over het ‘eigendom’ van social media. Het kan zijn dat het bedrijf deze slag zal winnen, maar voor mij is zonneklaar dat zij – en velen met hen- op termijn hopeloos zullen falen.

Phonedog – what’s in a name – laat in een toelichting weten: “wij beschermen op agressieve wijze onze klantenlijst, vertrouwelijke informatie, intellectueel eigendom en merknaam”. Het zegt de volgers van zijn voormalig werknemer te beschouwen als een klantenlijst. Omdat deze lijst in ‘tijd van de baas’ is opgebouwd moet het worden beschouwd als investering van Phonedog en dus hun eigendom.

Rare jongens, die mensen bij Phonedog. Sinds wanneer ben ik als volger eigendom van een degene die ik volg? Wat heeft dit te maken met vertrouwelijkheid, aangezien iedereen kan zien wie ik volg? Hoezo intellectueel eigendom? De stukjes tekst van 140 tekens die ik op Twitter lees zijn nooit (eventueel een haiku uitgezonderd) iets intellectueels. Kravitz gebruikte het twitteraccount bovendien om diensten van Phonedog onder de aandacht te brengen, maar óók voor persoonlijke tweets. Hoe maak je dan onderscheid tussen ‘klantenlijst’ en ‘persoonlijke lijst’? En aangezien Noah Kravitz nu onder zijn eigen naam tweet zie ik het probleem met die merknaam ook niet zo.

Het wordt nog vreemder als je de schadevergoeding nog eens goed overdenkt. Het bedrag van €1,90 per volger lijkt niet veel, maar voor een ‘schot hagel’ medium als Twitter lijkt het me toch exorbitant. Zelfs in het claimgekke Amerika, waar onlangs een een man, die een gruwelijk misdrijf had gepleegd, tot een schadevergoeding van 150 miljard dollar werd veroordeeld door een civiele rechter. In de V.S. is iets blijkbaar pas van waarde als het in geld kan worden uitgedrukt denk je dan.

Om te beoordelen of die € 1,90 ergens op gebaseerd is zou je moeten kijken of die volgers van Kravitz het bedrijf Phonedog door te tijd heen wat hebben opgeleverd. Of zijn tweets de doelgroep ook echt bereikten. Dus hoe veel volgers lazen een bepaald bericht en ondernamen directe een – voor Phonedog positieve – actie? Ik schat de slagingskans niet erg hoog, vooral ook omdat die 17.000 volgers wel iets beters te doen hebben dan constant berichten van Phonedog volgen. Bovendien hebben tweets over #gratis, #free, #premiumoffer, #aanbieding etc… een veel breder publiek dan alleen volgers. Daarvoor hoef je alleen op hashtag te kunnen zoeken.

Ondertussen kost deze actie Phonedog natuurlijk alleen maar klanten. En volgers natuurlijk Het zou helemaal interessant worden als Kravitz nu wordt ingehuurd door een ander telecombedrijf om ‘zijn’ volgers. Het zijn er inmiddels 24.000. Het eigen twitteraccount van Phonedog heeft er ‘slechts’ 15.000.

Het bericht over Kravitz en Phonedog opent wel perspectieven voor een simpele twitteraar zoals yours truly. Werkt u als marketeer bij een groot bedrijf? Snapt u niets van social media maar heeft u wel te veel geld? Dan mag u mij benaderen om volger te worden! Ik vraag een schappelijk tarief: slechts €0.10 per maand per account. Dat verdient u weer makkelijk terug.

Het lijkt me heerlijk om ook eens slapend rijk te worden !! U moet zich dan wel in groten getale bij mij melden. Stelt u zich op in rijen van tien via @edwinlambregts.

Dat de huidige generatie jonge professionals behoorlijk ondernemend en nogal eigenwijs is wisten we al. Dat zij veel willen en veel ineens ook. Ik moest even denken aan Michael Douglas in de film Wall Street: “greed is good”. Het verbaast neem ik aan ook niemand meer dat deze tomeloze ambitie en prestatiedrift leidt tot een hoge mate van keuzestress, burn-outs en bore-outs. In het programma noemden ze dat de quaterlife crisis. Weer wat geleerd.

[youtube: http://www.youtube.com/watch?v=ONXpaBQnBvE]

Je kunt niet anders dan respect opbrengen voor de jonge mensen uit de BV Ik . Zij jagen hun dromen achterna. Niet eindeloos lopen denken en afwegen (mijn genaratie), maar er voor gáán. Neem nu Danny Mekic (http://da.nny.nl/), die als vijftienjarige zijn eerste bedrijfje begon en nu als midden twintiger een gevierd consultant en vraagbaak voor de Grote Meneren in de Grote Bedrijven. Leuk pianospelen kan hij ook trouwens. Komisch fragment in de documentaire: een bedrijfsdirecteur vertelt trots aan Danny dat hij zijn personeel allemaal een iPad cadeau heeft gedaan zodat ze de wereld beter kunnen begrijpen. Ach, denk je dan… er gaan nog veel Danny’s rijk worden van de generatiekloof.

Wat me wel opvalt is dat een aantal geportretteerde jong volwassenen nogal op zichzelf gericht zijn, op het egocentrische af. Ik dacht tot voor kort dat de nieuwe generatie vol zat met wereldverbeteraars. In plaats daarvan lijken ze maar naar een twee dingen te streven: rijkdom en beroemdheid. In de documentarie komt een rapper aan het woord. Zijn grote voorbeeld is Harry Mulisch. Niet om zijn boeken, want die kent de rapper eigenlijk niet zo. Waarschijnlijk had hij een jaar geleden nog nooit van Mulisch gehoord. Hem was opgevallen hoe zeer Harry na zijn dood aandacht kreeg en gemist werd. Ja, dat wilde deze artiest later ook wel: herdacht worden als één van de groten.

Ik dacht dat de nieuwe generatie ging voor beleving. Maar het lijkt wel dat voor sommigen succes synoniem is aan geld is en dat geld voor hen beleving is geworden. Niets lijkt erger voor deze jonge high potentials dan onopgemerkt te blijven, niet gezien en vergeten te worden. De druk om hun prestaties zichtbaar te maken is enorm. En die druk leggen ze zichzelf op. Ze zien het leven als een race, waarin je telkens voorop wil lopen. Maar ja, net zoals in de sport kan er maar één winnen.

Het is dus ook niet verwonderlijk dat er veel afhakers zijn, ook onder high potentials. Er treed een nieuw soort vervreemding op. We zijn eilanden geworden, waar deze maatschappij meer dan ooit behoefte heeft aan wijlanden. Wat ik mis zijn de grote idealen die kunnen verbinden. Kan de VPRO daar ook nog een mooie documentaire van maken? Wat is de gemiddelde leeftijd van de occupiers eigenlijk?

Ik groet u vanuit mijn luie stoel. Wat is het heerlijk om dertiger te zijn en geen twintiger

Cruijff denkt in voetballers, talent, team, groei en ontwikkeling. Hij weet uit eigen ervaring wat er voor nodig is om goed te worden, de beste te worden. Spelers omring je met mensen die hen helpen om beter te worden, als individu en als onderdeel van de elf. Als je Ajax zo benadert vloeien resultaten en geld daar als vanzelf uit voort. Dat is niet iets om je echt druk over te maken.

Ten Have denkt in termen van bedrijven, verantwoordelijkheden, belangen, harkjes, doelen stellen, taken verdelen. Voor hem is Ajax een beursgenoteerd bedrijf, voetbal het product dat je maakt en winnen het resultaat als je dat goed doet. De Toekomst is een investment vehicle in de vorm van een opleidingsinstituut met mensen aan wie je leert hoe je moet voetballen. De directie koopt en verkoopt, de trainer moet daar een goed elftal van zien te maken en de afdeling Scouting zendt mensen uit op zoek naar hipo’s (high potentials) als investment opportunity. De waarde van Ajax aan de beurs is de ultieme graadmeter of de club goed geleid wordt. Journalisten denken dat die twee benaderingen tegelijkertijd mogelijk zijn, op hetzelfde neer komen, kijk maar naar VI of P&W.

In termen van oriëntaties zijn Cruijff en Ten Have zelfreferentieel. Maar Cruijff heeft geen boodschap aan rationaliteit: “Italianen ze kennen niet van je winnen, maar je ken wel van ze verliezen.” Het valt niet krachtiger en bondiger uit te leggen wat de essentie is van het catenaccio voetbal van Italië, maar rationeel gezien is het een paradox. Cruijff grossiert er in. Voor rationelen zijn het zwarte gaten in hun wereldbeeld, als je er te dichtbij komt wordt je er in gezogen. Maar voor Cruijff bestaan zwarte gaten niet. Zijn uitspraken onthullen een wereld van duiding en betekenis. De samenhang in die wereld wordt niet bepaald door rationaliteit, maar door wat het betekent om topvoetballer te worden en topvoetbal te spelen. Dat bepaalt wat je nodig hebt van de club en het bestuur.

Het is die context waaraan hij bij alles wat hij zegt refereert. Als hij zegt: “Mensen die niet van mijn niveau zijn, kennen mijn integriteit niet aantasten”, dan is dat geen arrogante onzin, maar een manier om te zeggen dat niet rationaliteit zijn referentiekader is, maar de realiteit zoals hij die beleeft. Daarin zijn rationele argumenten hoogstens toevallig van waarde. Zo confronteert hij iedereen vroeg of laat met de rationaliteitswig, de plek waar je alles moet loslaten en het zwarte gat in moet.

Steven ten Have zegt in de VK van 19-11-11: “Voor een revolutie heb je rule breakers en rule makers nodig. […] Cruijff was de rule breaker. Alleen er zijn mensen die hem wijsmaakten dat hij ook moet bepalen wie de rule maker wordt.” Zo is zelfs de revolutie in de ogen van ten Have een rationeel proces waarin je eerst bewust chaos creëert, zodat je op het braakliggende terrein weer opnieuw kan gaan bouwen. “Missie geslaagd”, roept hij dan ook, “Cruijff heeft het belangrijkste van zijn werk gedaan. Hij heeft Ajax een nieuw perspectief gegeven, en dat kan hij goed.” Dat is niet alleen dramaturgische vleierij in de wetenschap dat het volk Ajax en Cruijff aanbidt, maar vooral een duidelijk signaal dat in zijn ogen voetbal en bedrijf gescheiden zijn en dat het bedrijf de kaders bepaalt waarin het voetbal mag opereren.

Cruijff is welkom als adviseur, gewaardeerd misschien zelfs, maar van organiseren heeft hij volgens Ten Have geen verstand. Waarmee hij organiseren ook volledig in het rationele paradigma plaatst.

Het is frappant om te zien hoe de crisis bij Ajax lijkt op de crises in onze maatschappij. Een organiserende elite die alles rationeel maakt, zich niet kan verplaatsen in de context van de burgers maar dat zelf niet ziet, ontkent en blijft beweren dat het allemaal het beste voor het land is terwijl ze iedere democratische toets probeert te vermijden (Ten Have verzekerde ons gisteravond op televisie dat er geen ledenstemming komt). Wat ze niet doorhebben is dat die manier van kijken en doen juist de problemen veroorzaakt heeft. En daarom zien ze het niet.

Da’s logisch, hfff.

De interactieve bijeenkomst werd bijgewoond door ruim vijftig programma- en projectmanagers Het Nieuwe Werken van meer dan twintig grote Nederlandse werkgevers. De meeting stond in het teken van duurzame kantorenbouw en kantoorinrichting. Naast de presentatie van een aantal praktijkcases was er volop ruimte voor de deelnemers om met elkaar in discussie te gaan.

Duurzaamheid combineren met een moderne manier van werken is een logische keuze, die positieve effecten heeft op people, planet én profit. Door het aantal vierkante meters kantoorruimte terug te dringen en werknemers meer keuze te geven in waar en wanneer zij werken zijn veel kosten te besparen. Ook het energieverbruik en de CO2 uitstoot neemt drastisch af. Bovendien leidt een nieuwe en vrijere manier van werken tot tevredener en productievere werknemers. Dit is een echte win-win-win oplossing.

Huisvestingsadviseur Michel de Haan van Procore was één van de sprekers tijdens de drukbezochte bijeenkomst. Hij benadrukte dat bedrijven die met duurzaamheid en Het Nieuwe Werken aan de slag gaan wel goed moeten bedenken welke stijl van kantoorinrichting bij hen past. Zowel in look & feel als in functionaliteit moet het gebouw uitstralen waar de organisatie voor staat. Zorg dat uw medewerkers én uw klanten zich in het gebouw herkennen.

In de brainstormsessies die volgden op de presentaties benadrukten de deelnemers aan de bijeenkomst dat Het Nieuwe Werken staat of valt met een stevige betrokkenheid van het topmanagement. Over de aanpak die vervolgens gevolgd moet worden verschillen de meningen. De ene organisatie kiest voor de organische weg, terwijl anderen geloven in een strak geredigeerde aanpak vanuit één centraal concept. Ook hier is het weer belangrijk om een werkwijze te kiezen die bij de organisatie en de mensen past. Er is niet één juiste manier.

Begin 2012 zal Berenschot een High Level Group organiseren waarin de veranderstrategie centraal staat. Op 2 december 2011 is er nog een High Level Group gepland met twee andere hot topics als thema: cloud computing en bring-your-own-device (BOYD) binnen Het Nieuwe Werken.

De aandelenmarkten in Europa zijn sinds dit jaar al gedaald met 10 tot 25%, afhankelijk van het land van je voorkeur. Voor Nederland staat de teller al op -16% en het einde is nog niet in zicht. Beleggers en ‘de man in de straat’ zien met angst en beven een nieuwe recessie in de vorm van een dubbele dip tegemoet. Het kan altijd erger: in Italië is men inmiddels de burelen van de ratingbureaus Moody’s en Standard & Poors binnengevallen uit frustratie over het feit dat het land (terecht) in het klasje met stoute jongetjes is ingedeeld. Europese leiders volharden in het plakken van pleisters.

Wat zou Agnes van dat alles vinden? Wat betekent dit alles voor ons pensioenakkoord? Vol verwachting klopt ons hart. Maar in plaats van een grondig artikel over de impact van de huidige economische omstandigheden op de pensioendiscussie krijgen we een half-half portret voorgeschoteld met details over de jonge jaren van Jongerius. Over het feit dat ze vroeger thuis een uitschuiftafel hadden, dat Agnes vroeger op een katholieke turnvereniging haar radslag draaide (nu moeilijk voor te stellen) en dat ze Johnny Rep vroeger zo’n spetter vond. Wie zit hier op te wachten? Met welke agenda was verslaggeefster Danielle Pinedo naar de kopvrouw van FNV getogen? Op het einde van het stuk komt Jongerius nog even terug op Geert Wilders (de ‘duvel en zijn oude moer’ rel) en het robbertje straatvechten met FNV Bondgenoten voorman Henk van der Kolk. Maakt u geen zorgen mensen: Agnes en Henk zijn de beste vrienden. En nee, een deal met Geert zit er niet in.

De armoe van het artikel was blijkbaar zo groot dat er een foto van Agnes Jongerius paginagroot afgebeeld moest worden. Kom op NRC, hiervoor betaal ik geen honderden euro’s per jaar. Kom eens met een grondig interview. Dat is in het belang van alle Nederlanders én van de statuur van de krant!

• Een bankfiliaal met een ATM-machine lijkt tegenwoordig meer op een belwinkel dan op een bank: er staan pc’s opgesteld voor internetbankieren om zelfs binnen het kantoor het laatste restje persoonlijk contact uit de klantrelatie te persen.
• De (on)vriendelijke medewerkers aan de balies van de luchthavens worden overgenomen door e-tickets en automatische inchecksystemen.
• De hel op aarde van de call-centers maken korte metten met het laatste restje service in B2C markten (zie Youp van ’t Hek).
• De NS heeft nog loketten waar je een kaartje kunt kopen, maar je vraagt je af hoe lang nog. Kaartjesautomaten hebben het grootste deel van het werk overgenomen. De ov-chipkaart wekt overal irritatie op, maar wordt niettemin stoïcijns doorgevoerd.
• Politie lijkt tegenwoordig meer op een voorportaal voor de verzekeringsmaatschappijen te fungeren dan al steun en toeverlaat in de wijken. Om het snelste geholpen te worden kun je nu het beste elektronisch aangifte doen. De ‘daar zijn wij niet van’ prestatiecontracten wakkeren dit gedrag alleen nog maar aan.
• Inmiddels zijn in veel Albert Heijn supermarkten een gedeelte van de kassa’s vervangen door zelfscanapparaten. De consument krijgt hiermee de illusie dat het boodschappen doen sneller gaat. Ik zou dat nog wel eens uitgerekend willen dien, want als die handelingen met het scanapparaat en het gedoe bij betalen en inpakken zijn nogal omslachtig. Ik ben zelf om die reden van het scannen afgestapt en neem de toegenomen rijen aan de kassa’s op de koop toe.

Overal is hetzelfde patroon zichtbaar. De mens tot mens interactie wordt tot een minimum teruggebracht in een poging om kosten te reduceren. Dit wordt aan klanten verkocht als zijnde een ‘extra service’. Amehoela!

Krul is bang dat deze doe-het-zelf samenleving leidt tot vervreemding. Je ontneemt een grote groep mensen een zinvolle levensvervulling en creëert en een nieuwe onderklasse mee. Het is in hoge mate asociaal. Het veroorzaakt bijverschijnselen als onverschilligheid, anonimiteit, frustratie en woede. Ze suggereert dat deze ontwikkeling te stoppen is door afscheid te nemen van het heerszuchtige primaat van de economie.

Aan de ene kant doet mij dit denken aan de vrees voor alles wat met automatisering en computers te maken had halverwege de jaren tachtig. Het duurt nog maar even en al onze banen worden overgenomen door computers, zo was destijds een populaire mening. Ik herinner me nog goed dat ik – toen nog op de middelbare school – het advies kreeg om later computerprogrammeur te worden. Dat was de enige loopbaan met werkzekerheid die mijn ouders konden bedenken. Ik ben blij dat ik dat advies niet heb opgevolgd, want dan zat ik nu misschien wel zonder werk.

In de conclusies van Krul herkennen we een linkse signatuur. De consument moet beschermd worden! En dat terwijl de macht nu net bij die consument ligt. Ik stel mij gerust met de gedachte dat iedere beweging zijn tegenbeweging oproept. De ontmenselijking van de maatschappij zal leiden tot overheden en bedrijven die inzien dat ‘business modellen’ (om maar een consultants term te gebruiken) gebaseerd op authentiek en welgemeend persoonlijk contact (weer) de toekomt krijgen. Bloemen koop je toch zeker ook nog steeds bij de bloemist?

Een tweet van BBC Radio1Xtra. ‘On Air On Sale’ is de laatste zet van de platenmaatschappijen in hun ‘War against illegal downloading’. Ter info, On Air On Sale betekent dat een plaatje direct te koop is zodra je het hoort en niet de gebruikelijke 4 tot 6 weken later. Het was me eerlijk gezegd nooit opgevallen (terwijl ik toch echt wel vet cool dope ben). BBC Breakfast News interviewt de aanvoerders van deze heroïsche strijd: Martin Talbot, CEO van The Official Charts Company en Trevor Nelson, DJ bij Radio 1. Ik zal wat flarden voor u vertalen. “Wat er gebeurt is dat je een nummer hoort op televisie – bij Glee of House(wives) – en dat jongeren direct hun mobiel pakken of iPad en gaan kijken waar ze het kunnen downloaden. Dat betekent dat ze 4 tot 6 weken de tijd hebben om het nummer ergens illegaal te downloaden. Kids these days want instant gratification [these days?]. Grote acts als JijOok en Mevrouw GaGa, lanceren hun platen gewoon als vanouds, maar interessant wordt om te zien wat er gebeurt met nieuwe artiesten. Vroeger was het een ‘setup’, een platenmaatschappij wilde eerst een ‘image scheppen’, wat ‘momentum creëren’, de ‘spanning opbouwen’, maar nu krijgen ze die gelegenheid niet meer. Ik weet niet wie het pijn gaat doen, ik probeer zelf mijn hoofd er nog rond te krijgen. Er zullen wel wat pr-baantjes gaan sneuvelen, haha.” “En hoe zit het met albums?” “Dat is interessant, vroeger zag je het schema: single, album, single, single, single. Nu zal je gaan zien dat het single, single, single en dan een album wordt.”

Yes, yes, change is gonna come. Wat zeg ik! Een revolutie! Maar goed dat Sony en Universal deze twee visionairs hebben ingeschakeld.”

De muziekindustrie is sinds mensenheugenis in handen van de platenmaatschappijen. Als ik het ruig samenvat: ze bezitten de studio’s, bepalen welke artiesten een contract krijgen, doen de promotie, pluggen de platen op de radio, bepalen waar ze moeten optreden, hoeveel albums ze moeten produceren, wat het imago is en zonodig zelfs wie het optreden pleebekt. Het heeft veel artiesten geen windeieren gelegd en veel mooie muziek toegankelijk gemaakt voor de massa. Maar wat is nu nog de toegevoegde waarde van de plôatenbôas?

Wie nu muziek wil maken kan het zelf opnemen, zelf publiceren en promoten. Je hoeft geen CD te maken, dat is zó vorig millenium. Net als een album. Jammer van de hoes, maar als je wilt kan je een mooi plaatje op je website zetten of je YouTube kanaal. Want een clipje maak je ook zelf of als je wat bekender bent laat je het door je fans maken, zoals de Barenaked Ladies. Of je begint een muziek battle met je maat. En downloaden?! Waarom zou je downloaden, je hebt toch YouTube en Spotify, je speelt het gewoon wanneer en waar je wilt.

Daarmee zijn we waar het voorlopig zal eindigen. Toegang tot al jouw muziek en die van je vrienden en van de rest van de wereld, op ieder moment van de dag, via elk medium dat met internet is verbonden. Ik zit hier Spotify niet te promoten, iedereen kon allang zien dat het hier heen zou gaan. Het had ook Musicovery of Songza kunnen worden, die waren er al een paar jaar eerder mee bezig. En misschien worden ze het ook nog.

‘On Air On Sale’ is een typisch geval van ‘Too Little Too Late’. De platenmaatschappijen blijven doen wat ze al die tijd deden: macht (en construeren) gebruiken om hun positie te behouden. Ze schakelen omroepen, radiostations en naïeve dj’s in en de Buma Stemra en justitie en de overheid en Apple en iedereen, om de toestand te mogen blijven bepalen. Maakt niet uit of het nog toegevoegde waarde heeft. Zij zijn het die de toestand in stand houden. Maar er is een grens aan wat je kan negeren. Er komt een moment dat de wereld zo veranderd is dat het niet meer te houden is en je er door wordt overspoeld. Het is nu aan het gebeuren, maar zelfs nu lijken de platenmaatschappijen het niet te zien. Trouwens, die meneer in Libië heeft/had er ook moeite mee.

Huiswerkopdracht: Hoe is te voorkomen dat Spotify zodirect dezelfde positie inneemt als voorheen de platenmaatschappij?

Ik ben opnieuw niet over één nacht (smeltend) ijs gegaan. Gekende en ongekende futurologen als Adjiedj Bakas, Scot Finnie, Second Sight, Trendslator, JWT Intelligence, Tami Honesty, Young Works, Tony Bosma, Trendwatching.com, J.D. Meier en Jim Caroll. Ik heb allen online geraadpleegd. In dit artikel vind je hun tips en tops, trends, modes en hypes voor 2011. Het is een mooie mix geworden van ontwikkelingen in de economie, consumentenvoorkeuren en IT-trends. Druk dus snel op ‘print’, want met dit overzichtsartikel heb je ze allemaal in een willekeurige volgorde op een rij!

Adjiedj Bakas

Bakas is waarschijnlijk nog steeds de bekendste trendwatcher/futurist van Nederland. Deze handige ondernemer heeft een groot talent voor het in noodtempo schrijven van boeken over actuele onderwerpen. Daarbij lijkt hij wel overal verstand van te hebben. Naast Megatrends en Microtrends  ook van liefde, religie, werk en vrije tijd. Zijn trendslijst zal voor de regelmatige nieuwsvolger geen opzien baren. Bakas is het meest sprekende bewijs dat trendwatchers vooral uitblinken in het samenvatten en het smakelijk opdienen van de trends van gisteren.

Volgens Bakas wordt 2011 een jaar van “felle emoties, stoerhied, berusting en nieuwe schoonheid”. In zijn persbericht noemt hij een flink aantal trends. Hieronder heb ik er een aantal uitgepikt en (sterk gecondenseerd) toegelicht:

• In de jaren ’10 gaan we op herhaling
• Het nieuwe zelfvertrouwen van de banken
• Debat over toekomst pensioen verhevigt
• In crisistijd wordt goed verdiend
• Imago van China verandert door ‘bullebakisering’
• Zorgeconomie wordt kritischer beschouwd
• Groeiende eenzaamheid, zoektocht naar liefde en warmte
• Milieu raakt uit, we worden ‘groenmoe’

De jaren ’10 vormen een herhaling van de jaren ’80: ingrijpende overheidsbezuinigingen, sociale onrust, dalende huizenprijzen, nucleaire onrust (de nieuwe kerncentrale in Zeeland) en discussies over de(on)betaalbaarheid) van de verzorgingsstaat.

Banken herwinnen vertrouwen en er komen nieuwe banken. In 2011 starten er weer allerlei nieuwe bancaire marketing- en reclamecampagnes, komen er nieuwe financiële producten op de markt – en dat allemaal met hernieuwd zelfvertrouwen. Eigen noot van de auteur van deze posting: zou crowdfinancing in 2011 doorbreken?

Langzaamaan dringt het tot burgers door dat het pensioen zoals we dat vroeger kenden, geen toekomst meer heeft. Er komt een roep om de pensioenbranche te hervormen en om leiders te vervangen. Jongeren beginnen langzaam te beseffen dat zij geen pensioen meer kunnen verwachten zoals vorige generaties dat konden.

De wereldeconomie blijft kwakkelen in 2011. Uiteindelijk is het verdwijnen van de euro onvermijdelijk. De kloof tussen Noord- en Zuid-Europa groeit. Oude spelers, grote multinationals die jarenlang onstuitbaar en onkwetsbaar leken, worden zeer gevoelig voor negatieve publiciteit. Ondertussen zeilen creatieve, succesvolle ondernemers prima door de crisis.

De beroemde Chinese soft power-aanpak wordt minder soft tegenover rivalen en concurrenten. China gaat naar een andere versnelling en wordt meer een kenniseconomie. Red China wordt Green China. De strijd tussen China en het Westen om de schaarse grondstoffen die nodig zijn voor elektronica en die vooral in China worden gedolven, gaat verder, evenals de strijd om strategische belangen, zoals investeringen in Afrika en Zuid-Amerika.

In 2011 verhevigt het debat over kwaliteit van zorg en de kosten ervan. De gezondheidszorg wordt – samen met het pensioenstelsel – het maatschappelijk vlak waarop de harde realiteit van morgen gestalte krijgt.

Eenzaamheid is een van de grootste thema’s van de 21e eeuw. In a world which is more connected than ever, more people than ever feel disconnected.

Milieu raakt uit, onder meer door tegenstrijdige berichtgeving in de media.  De burger wordt moedeloos en cynisch. Water wordt een steeds belangrijker issue: blauw is het nieuwe groen.

Scot Finnie

Deze hoofdredacteur van Computerworld publiceerde al in oktober 2010 zijn “5 significant trends for 2011”. Hij ging daarbij naar eigen zeggen op zoek naar “the killers … that go unnotices and wind up being transformational”.

• De recessie is transformationeel
• Kostenbesparende technologie
• Mobiel explodeert
• Snelle ontwikkelingen in software
• Enterprise 2.0 zet door

De recessie heeft er bij veel bedrijven diep ingehakt. Dat betekende ook bezuinigingen op IT-uitgaven. Nieuwe technologie moet sneller financiële resultaten opleveren. Virtuele oplossingen zijn vaak goedkoper dan fysieke, dus die zullen een groei doormaken. Datzelfde geldt voor Cloud Computing en SaaS.  Cloud computing loopt overigens wel het risico om ‘overhyped’  te raken.

Mobiele technologie is booming, maar er is nog weinig aandacht voor ondersteunings- en beveleigingsissues. Gevoeligd documenten verlaten al snel het kantoorpand via mobiele telefoons en Ipads van de werknemers.

Software gaat de manier waarop we werken transformeren. Bedrijfsgegevens worden eenvoudig gekoppeld aan tablet computers en iedereen is overal en altijd online.

Web 2.0 toepassingen voor de onderneming worden gemeengoed. Hiermeer wordt het ‘crowdsourcen’  binnen de grenzen van de eigen organisatie mogelijk.

Second Sight

Volgens de website SecondSight wordt 2011 een stuk rauwer dan 2010. De economische crisis laat zich nadrukkelijker voelen en de polarisatie in de samenleving neemt toe. In het beste geval is 2011 een overgangsjaar, dat een betere periode inluidt. Dat alles blijkt uit een enquête van Second Sight onder 121 trendprofessionals (wie zouden dat zijn en hoe wordt je eigenlijk een ‘trendprofessional’?). In het nieuwe jaarboek van Second Sight ’2011… and beyond’ worden de resultaten toegelicht.

Deze ‘gevoelscrisis’ in 2011 zal zich volgens Second Sight bovendien niet alleen beperken tot het economische domein: de milieucrisis, de onevenwichtige welvaartsverdeling, het afnemende vertrouwen in de overheid en andere problemen laten zich in 2011 gelden, meer nog dan in 2010. De behoefte aan verandering wordt breed gedragen, maar er is grote onenigheid over wat er precies moet gebeuren.

Maar misschien is alle onrust wel een voorbode van een betere samenleving.  Beter, dat wil zeggen een samenleving die het kan stellen zonder de harde, neoliberale tucht van de markt én zonder de rigide aansturing die van veel huidige bedrijven en organisaties. Een samenleving die duurzamer is dan de huidige. Een netwerksamenleving ook, waarin de ‘wisdom of crowds’ veel beter tot uitdrukking komt.

Trendslator

Trendslator, het éénvrouwsadviesbureau van Hilde Roothart deed een onderzoek naar de trends voor 2011 en kwam ook al met een boek: Mood 11. In dit boek worden 7 trends genoemd. Geheel in de stijl van andere trendwatchers worden deze trends verpakt in een aantal ‘snappy’  kernwoorden.

• Oppose : de tweedeling, radicalisering en polarisering
• Behave: huftergedrag en morele paniek in de samenleving
• Adapt: hand op de knip, aanpassen aan de crisis
• Reduce: lijden aan de overvloed, einde van de wegwerpmaatschappij
• Clean: grote schoonmaak voor een vuile planeet
• Blow: de aarde als bron van energie
• Upload: sociale netwerken als onmisbaar deel van het leven

Wel aardig is dat Roothart meteen ook een vertaling maakt naar de manier waarop bedrijven in kunnen spelen op deze wel heel erg algemene trends, de zogenaamde Trendslations. Bezoek de website voor meer info.

JWT Intelligence

JWT is een groot marketing- en communicatiebureau met een hoofkantoor in New York en 10.000 werknemers in 90 landen. JWT Intelligence heeft onlangs een lijst uitgebracht met “100 things to watch in 2011”. Een lange lijst met trends en gadgets, vooral interessant voor bedrijven in het business-to-consumer segment en met een duidelijke focus op marketing. De lijst is ook te bekijken op slideshare.

Leuk om te zien dat ze er een aantal dingen uitpikken waar we eerder al op www.innovatieforganiseren.nl aandacht aan hebben besteed zoals 3D Printen en Biomimicry.

Een vijftal opvallende zaken:

• Bamboe is hét duurzame bouwmateriaal van de toekomst
• Bier krijgt meer status: er komen biersommeliers
• Brazilië wordt de E-leider van de wereld
• Stijgende kledingprijzen door mislukte katoenoogsten
• Mensen gaan ‘digital downtime’ nemen om te ontnappen aan informatie overload

Een teaser voor de trends is te zien op Youtube.

Tami Honesty

Slideshare is trouwens een goede bron voor het vinden van opinies over de trends van 2011. Zo kwam ik o.a. langs een presentatie over trends (http://www.slideshare.net/urbanology/trends-v2) van Tami Honesty, een Amerikaanse mediamarketeer.er

Een paar van haar trends voor marketeers in 2011:

• Een balans vinden tussen traditionele en social media marketing
• Bedrijven ontwikkelen een afkeer voor zelfbenoemde ‘social media’  goeroes
• Social marketing krijgt een belangrijke positie: de Chief Listening Officer
• De opkomst van de ‘multiple e-dentity disorder’
• Video gaat text vervangen als belangrijkste communicatievehicel
• De digitale wereld gaat een grote impact hebben op ons onderwijs
• Google vs. Facebook vs. Everyone

Young Works

Deze week stond er in de Volkskrant een artikeltje over de vijf trends volgens YoungWorks, een bureau voor jongerencommunciatie. Ik had al eerder iemand van Young Works op Radio 1 horen vertellen over hun trends voor het komende jaar. Ik vond het eerlijk gezegd niet erg overtuigend en dat is niet veranderd na het artikeltje in de Volkskrant.  Het zijn met name digitale trends, opnieuw met grappig klinkende titels. Veel diepgang zit er niet in. Er is toch wel wat meer op te merken over onze jongeren dat alleen hun internetgedrag?

• Infobatical
• Carrièrekids
• Clicktivism
• Electronic streetart
• Cloudsounds

Jongeren zijn verslaafd geraakt aan informatie en communicatie. Om uitputting te voorkomen snakken ze naar een pauze (infobatical). Ze zijn ondernemend, zelfbewust en willen het liefst op jonge leeftijd al beroemd worden (carrièrekids). Ze demonteren niet zoals hun pa en ma (en opa en opa) op straat, maar via het net, bijvoorbeeld op anti-sites (clicktivism). Ze kunnen van alles met elkaar delen via dead drops (electronic streetart): USB-sticks die in de muur zitten vastgemetseld. Muziek verzamelen kan in 2011 ook via de cloud (cloudsounds), bijvoorbeeld via Google Music.

Ik had eerlijk gezegd nog nooit van dead drops gehoord (www.deaddrops.nl). Word ik oud? Het bijkt een project te zijn van een kunstenaar. Gestart in oktober 2010 en het verspreid zich razendsnel over de wereld. Leuk bedacht!

Tony Bosma

Deze Ordina-consultant houdt op zijn site Extend Limits (http://www.extendlimits.nl/) een aantal trends bij. De lijst is niet specifiek gericht op 2011. Ik pik er hier drie uit op het gebied van de economie:

• Hervorming van waarde
• Realisatie van de realtime economie
• Begin van de bidconomy
• Diginormalisering
• Definitieve demateriatlisering

De door economische waarde gedreven maatschappij is in verval. Nieuwe waarden zoals aandacht, klantgerichtheid en tijd gaan de nieuwe rekenmodellen beheersen.

De realtime economie is het stelsel waarin de verbondenheid tussen mens en machine ervoor zorgt dat direct en contextueel gecommuniceerd en geacteerd moet en kan worden. In een wereld waarin alles en iedereen verbonden is en waarin data een voorname ‘grondstof’ is, is de vorming van het realtime economisch stelsel een logisch gevolg. In deze economie is het ‘normaal’dat wensen en behoeften realtime gemonitord worden. Informatie wordt daarbij direct en contextueel naar het individu ontsloten.

Er vindt een verschuiving plaats van productgestuurd massa-aanbod waarin de organisatie ‘in control’ is, naar vraaggestuurd micro-aanbod waarbinnen de organisatie slechts invloed heeft. De organisatie wordt de markt van de consument. Een wereld waarin consumenten hun behoeften en wensen vermarkten en organisaties hierop mogen ‘bieden’: de bidconomy.

Digitaal wordt normaal is wat de trend ‘diginormalisering’ inhoudt. De mensheid staat pas aan het begin van zijn digitaliseringsproces en zal alles, waar mogelijk, digitaliseren en/of verbinden met de digitale wereld. ‘Diginormalisering’ wordt door Extend Limits gezien als verstorende factor.

Het fysieke product maakt plaats voor ervaringen en activiteiten rondom het product (dematerialisering). Het is de dienst die overheerst en het tijdperk van de dematerialisering inluidt.

Trendwatching.com

Op trendwathing.com worden een groot aantal trends bijgehouden (http://trendwatching.com/briefing/). Je kunt ook een abonnement nemen op hun Top-15 e-mail nieuwsbrief of RSS-feed zodat je geregeld wordt ‘lastig gevallen’ met de laatste verschuivingen in de trends.

Ze hebben ook een top 11 van consumententrends voor 2011 (http://trendwatching.com/briefing/). Uiteraard ook hier weer leuke vondsten in de benamingen van de trends, die het ongetwijfeld goed doen in de marketing van de trendwatcher. Hierbij de eerste vijf in het lijstje van elf:

• Random acts of kindness: In 2011, expect companies to monitor consumers’ public moods and act upon them with random acts of kindness…marketing may never be the same
• Urbanomics: Are you ready for hundreds of millions of more daring, more experienced consumers? Oh, and that’s just one side effect of rapid global urbanization…
• Pricing Pandemonium: Flash sales, group buying, GPS-driven deals: in 2011 pricing will never be the same…
• Made for China (if not BRIC): In 2011, expect an increasing number of ‘Western’ brands to launch new products or even new brands dedicated (if not paying proper respect) to consumers in emerging markets…
• Online Status Symbols: In 2011, you can’t go wrong supplying your (online-loving) customers with any kind of symbol, virtual or ‘real world’, that helps them display to peers their online contributions, creations or popularity…

J.D. Meier

Op mijn zoektocht naar de trends van 2011 kwam ik langs de weblog Sources of Insight (http://sourcesofinsight.com/) van J.D. Meier, een consultant bij Microsoft.  Hij heeft een aantal trendwatchers op een rij gezet en vervolgens zijn eigen lijstje trends gemaakt voor 2011. Gezien zijn werkkring is het niet verwonderlijk dat het de  IT-trends zijn die de boventoon voeren. Ik noem de eerste vijf uit een lijst van achttien:

• Analytics / BI (Business intelligence).  Data-driven decisions win over guesswork.  Between information markets and crowd sourced intelligence and social networking, the real issue is how you leverage the data and turn it into intelligent decisions and smart feedback loops, and how you learn and respond.
• “Consumerization” of IT.  A while back, Gartner said Consumerization Will Be Most Significant Trend Affecting IT During Next 10 Years … I think we see that accelerating.
• Cycles of change speed up even more. Life cycles shift to warp speed and lines blur between versions, creating living, breathing products.  This creates pressure to master change management, adopt more Agile methods, figure out compliance and governance for the new landscape.
• Digital Health.   This is where cloud, BI/analytics and diagnostics can seriously change the game.  There is also a shift to more user empowerment.  If you take a stroll through Best Buy, you might notice the expanding Digital Health shelf.  This is an area where more people may start to outsource their health to smart applications that can see patterns, provide monitoring, and alerts.
• Education 2.0.   Have you met Bill Gate’s favorite teacher, Sal Khan?   Khan created Khan Academy.  The Khan Academy is the free classroom for the world with hundreds of free videos and exercises and it’s mission is to provide a world-class education to anyone, anywhere.

Jim Carroll

De Amerikaanse trendwatcher en futurist Jim Caroll publiceert op zijn site (http://www.jimcarroll.com/) een flink aantal lijstjes en videos met trends. Hieronder de top vijf uit zijn top tien van “ 10 major trends to start thinking about now” ( http://www.jimcarroll.com/2010/10/trending-in-2011-10-major-trends-to-start-thinking-about-now/):

• The expectation gap
• Industries blur
• Energy gets smart
• The collapse of attention span
• Faster market evolution

Caroll signaleert  dat er in de westerse wereld een steeds groter gat ontstaat tussen wat mensen verwachten en dat wat ze uiteindelijk krijgen (the expectation gap). Voorbeelden zijn de zorg, pensioenen, levensverwachting en het vertrouwen in de overheid.

De grezen tussen bedrijfstakken vervagen (industries blur), bijvoorbeeld tussen gezondheidszorg en de zorgsector.

Jim Caroll verwacht veel van innovatie in duurzame energiebronnen: de tijd dat duurzame energie evenveel kost als energie uit conventionele bronnen is dichtbij.

Mensen zijn in hoog tempo de vaardigheid aan het verliezen om zich voor lange tijd op één ding te concentreren (collapse of attention spans). De gemiddelde Amerikaanse tiener stuurde al 435 sms-jes per maand in 2007 en inmiddels is dat gestegen naar 2889! Er zijn schattingen dat ze tegenwoordig 7,5 uur per dag besteden achter één of ander mediascherm. Een fulltime job!

De levensduur van producten in steeds sneller tempo af. Dit stelt hoge eisen aan de time-to-market van nieuwe technologie en producten. We gaan straks allemaal naar “Apple-speed”: dit bedrijf deed er 2 jaar over om 2 miljoen iPhones te verkopen, terwijl deze mijlpaal voor de iPad al in 2 maanden was bereikt.

Tot slot

Het ondoenlijk om een totaaloverzicht of een samenvatting te geven van alle trends die door trendwatchers genoemd worden.  Daarvoor zijn ze te verschillend en hebben ze allen hun eigen aandachtsgebied, zowel qua onderwerp als georgafische afbakening. Al zijn trends steeds vaker ook wereldtrends, wat meeteen ook weer een trend is.  Lees vooral verder via de links die ik in bovenstaande tekst heb ingevoegd. Happy trendhunting!

Het arbeidsvoorwaardenbeleid moet het komende en de daaropvolgende jaren gaan over participatie, productiviteit en vitaliteit. Dit stelt werkgeversvereniging AWVN bij de presentatie van de Arbeidsvoorwaardennota 2011, “Een stille revolutie”. In de Arbeidsvoorwaardennota doet AWVN aanbevelingen voor bedrijven bij de onderhandelingen voor het cao-seizoen 2011. In het komende jaar spelen, vanwege de vergrijzing, met name pensioen en duurzame inzetbaarheid een grote rol.

Boven deze thema’s ziet Hans van der Steen, directeur Arbeidsvoorwaardenbeleid van AWVN, de verhouding tussen werkgever en werknemer ingrijpend veranderen. “Werknemers kijken anders tegen werk en persoonlijke ontwikkeling aan, en werkgevers realiseren zich dat verdere verbetering van de concurrentiekracht een andere houding ten opzichte van werknemers vereist,” zegt Van der Steen in het vakblad Werkgeven. Van der Steen voorspelt dat werknemers over tien jaar mede-ondernemers zijn, en werkgevers zijn straks mensgerichte organisatoren die faciliteren en de juiste context creëren. Er is volgens hem een andere benadering van werknemers nodig. Door focus op duurzame inzetbaarheid kunnen werkgevers zichtbare middelen inzetten om deze minder zichtbare ontwikkeling vorm te geven.

Tegenover de ruimte en autonomie die werknemers vragen staat volgens Van der Steen wel dat er meer verantwoordelijkheid van werknemers verwacht mag worden: “Verantwoordelijkheid voor je eigen inzetbaarheid, en verantwoordelijkheid voor de onderneming waar je werkt.”

AWVN legt in de Arbeidsvoorwaardennota 2011 de nadruk op veranderende arbeidsverhoudingen en duurzame inzetbaarheid. Die term staat voor een hele reeks van oplossingen om de te verwachten krapte op de arbeidsmarkt aan te kunnen en om het Nederlandse bedrijfsleven concurrerend te houden. AWVN adviseert dan ook om in de onderhandelingen het accent te leggen op productiviteit. Structurele loonsverhogingen kunnen gepast zijn als daar besparingen tegenover staan.