Arbeidsverhoudingen

De Nederlandse Spoorwegen en de vakbonden hebben een weg gevonden om een jarenlange traditie van diepgaande onderlinge conflicten te doorbreken. Op woensdag 17 oktober gaven hoofdrolspelers Kees Blokland (directeur P&O van NS) en Roel Berghuis (bestuurder FNV Bondgenoten) een presentatie over de wijze waarop zij het begrip sociale innovatie hebben ingebracht in de CAO-onderhandelingen. Het HR-beleid van NS wordt grondig gemoderniseerd.

• Tweet

 Bij de wantoestanden uit het begin van het kapitalisme werd al snel duidelijk dat arbeiders tegen kwaadwillende bazen beschermd dienden te worden. We zijn nu ruim honderd jaar verder, en er is veel veranderd. Een aanzienlijke categorie werknemers leeft in zulke geweldige condities dat daar geen historisch precedent voor is, en heeft een flinke hoeveelheid bezit opgebouwd. Tel de waarden van het pensioen en het koophuis maar bij elkaar op. De klassieke slachtofferrol zien we nog terug in de ontslagbescherming, wetten over arbeidsongeschiktheid, de roep om te investeren in opleiding en training om medewerkers breed inzetbaar te maken, en de beweging voor “plezier in het werk”.Deze vier genoemde aspecten hebben echter negatieve neveneffecten waar te makkelijk aan voorbij wordt gegaan.

• Tweet

 Jaap Jongejan is voorzitter van de CNV BedrijvenBond en bestuurslid van het Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie. Een kort interview.  

• Tweet

In de jongste voorstellen neemt het kabinet een hele lange en voorzichtige aanloop om van de huidige ontslagvergoedingen een mobiliteitsinvestering te maken. Deze voorstellen raken echter ondergesneeuwd in de discussie over de hoogte van de vergoeding bij ontslag. Jammer, want een omslag in het denken over arbeidsmarkt en flexibiliteit is hoog nodig. Wie de moeite neemt om de adviesaanvraag aan de Stichting van de Arbeid (STAR) op zich in te laten werken ziet een paar lichtpuntjes.

• Tweet

Het blijft aantobben met de discussie over een herziening van de ontslagregels. Nadat werkgevers en de SER er in december 2006 niet uitkwamen (zie dit artikel) was het lang wachten voordat de nieuwe minister Donner van Sociale Zaken partijen zo ver kon krijgen om aan tafel plaats te nemen voor de participatietop. De ontslagprocedure was opnieuw het struikelpunt. Om meer werkzoekenden aan de slag te helpen zijn soepelere regels onontbeerblijk, zo zeggen de werkgevers. Onzin, vindt de vakbeweging: ontslag gaat over mensen lozen, terwijl participatie gaat over mensen aan het werk helpen. Ook binnen het kabinet zijn de meningen verdeeld. Geen goed uitgangspunt dus voor modernisering, of toch?

• Tweet

De strijd tegen het (buitenlandse) grootkapitaal in de vorm van activistische aandeelhouders en vijandige overnemers laat de oude ‘liefde’ tussen de medezeggenschap en het bestuur weer opbloeien. Helaas is deze hernieuwde aandacht voor de ondernemingsraad schone schijn. Het bastion van het geïnstitutionaliseerde overleg tussen werknemersvertegenwoordigers en leiding brokkelt af. Deels komt dit door doelbewuste maatregelen om de medezeggenschap bij internationale besluitvorming buiten spel te zetten.

• Tweet

Wat als we de medezeggenschap loskoppelen van het instituut ondernemingsraad? Dan kunnen we niet anders dan te starten bij de werknemer. Alle mogelijkheden voor andere vormen van participatie voor werknemers liggen open. Kunnen werknemers op het gebied van strategie en bedrijfsvoering voldoende inbrengen? Ja, maar werknemers zijn loyalere en strengere managers dan de managers zelf, dus het is de vraag welke medezeggenschap hier bereikt wordt. Denkt de werknemer dan nog aan zichzelf?

• Tweet

Door de aantrekkende economie wordt het voor ondernemende werknemers steeds aantrekkelijker om voor zichzelf te beginnen. Dit is dan in de vorm van een eenmanszaak, ookwel een zelfstandige zonder personeel (ZZP) genoemd. De verhouding van werkgever en werknemer verandert ineens in die van opdrachtgever en opdrachtnemer. Geen rituele dansen meer met POP gesprekken aan het begin van het jaar, geen verrassingen meer over een salarisverhoging aan het einde van het jaar, mits al je targets zijn gehaald… Heerlijk!

• Tweet

Heeft de traditionele ondernemingsraad zijn langste tijd gehad? Of is er sprake van een voorzichtige opleving en herwaardering, zoals door Robin Colard opgemerkt in zijn artikel op deze site? Feit is dat het verschijnsel medezeggenschap, voortgekomen uit de ideeën van bedrijfsdemocratisering van de jaren zeventig, aan een grondige herziening toe is. Maar het valt niet te verwachten dat de broodnodige nieuwe impulsen vanuit de hoek van de vakbonden zullen komen.

• Tweet