AMSTERDAM – Het Nederlandse bedrijfsleven heeft innoveren momenteel op een laag pitje staan. De meeste bedrijven stellen plannen om te vernieuwen nog even uit. Pas in 2011 verwacht 62 procent van de organisaties prioriteit te geven aan product- of dienstontwikkeling, tegen een minderheid van 40 procent nu.
Afgelopen week verscheen er in de media een opmerkelijk bericht. Avondmensen kunnen langer geconcentreerd werken in vergelijking met ochtendmensen. Slaaponderzoekers uit België publiceren deze maand hun bevindingen met een bijdrage in Science. Gek genoeg zijn de avondmensen met onze huidige werkschema wel in het nadeel, omdat ze een ‘slaapschuld’ opbouwen. Ze moeten vroeg opstaan en zijn daarom nog niet uitgeslapen. ‘s Avonds kunnen ze niet de slaap vatten en lopen dus twee keer per dag achterstand op.
Gistermiddag was het jubileumcongres “Beter managen en organiseren” ter ere van het tienjarig bestaan van ManagementSite. Aan het einde van het congres op Kasteel Nijenrode werd voor het eerst de prof. dr. Willem F.G. Mastenbroek publicatieprijs uitgereikt door juryvoorzitter prof. dr. Lisa van der Bunt.
De jury heeft ons artikel succesvolle innovatie is een vliegwiel met drie motoren aangewezen als winnaar. Wij zijn natuurlijk zeer trots en willen hierbij Koen Eising bedanken voor zijn deskundige commentaar tijdens de totstandkoming van dit artikel.
Gisteravond viel er een onverwacht leuk berichtje van Gyuri Vergouw in onze mailboxen Het artikel succesvolle innovatie is een vliegwiel met drie motoren, wat Edwin Lambregts en ik begin dit jaar heb geschreven voor ManagementSite , is dit jaar genomineerd voor de prof. dr. Willem F.G. Mastenbroek publicatieprijs. Het artikel staat op de shortlist met nog 5 artikelen. De prijs is een jaarlijkse prijs voor het beste artikel op ManagementSite. De vennoten van de Holland Consulting Group hebben deze publicatieprijs voor 5 jaar ingesteld ter gelegenheid van het afscheid van Willem F.G. Mastenbroek als hoogleraar aan de Vrije Universiteit van de naamgever. De uitreiking zal plaatsvinden tijdens het congres Beter Managen en Organiseren: De trends en tips dat op 3 november 2008 wordt georganiseerd op business universiteit Nijenrode.
Vandaag zag ik Kornelis Blok fietsen door de straten van Utrecht. We zwaaiden naar elkaar en hij verdween al snel uit het zicht. Je zou het niet zeggen, maar deze ogenschijnlijke gewone man op de fiets, stropdasje wapperend in de wind, maakt onderdeel uit van een uniek groepje ondernemers in Nederland. Kornelis richtte ruim twintig jaar geleden samen met vier andere eigenwijze studenten het bedrijf Ecofys op. Dit adviesbureautje begon aan een schier onmogelijke missie, namelijk het realiseren van een duurzame energievoorziening voor iedereen.
Vandaag een bespreking van het boek Creativiteit en innovatie. Het boek is vlot geschreven en rijkelijk geïllustreerd met cartoons en case beschrijvingen uit de internationale praktijk van prof. dr. Fons Trompenaars. Het is een aardige poging om individuele creativiteit en innovatie in onderling verband te beschrijveHet hoofdstuk wordt ingeleid met een citaat van Larry Page (mede oprichter van Google). “Met een gezonde onverschilligheid voor het onmogelijke”. Je moet dingen proberen die andere mensen niet zouden doen. Een uitspraak met een combinatie van gezond optimisme, ondernemersgeest en een tikje fatalisme. Vervolgens wordt de lezer in ruim 70 pagina’s door een groot aantal modellen voor creativiteit en innovatie geleid. Twee aansprekende voorbeelden die iedereen vast ook wel eens gelezen heeft is het het succesvolle experiment van 3M en later ook Google met de “15 of 20 procent tijd”. Medewerkers mogen deze tijd besteden aan onderwerpen die op dat moment hun grootste interesse hebben. Een manier om innovatie te bevorderen (maar je kunt het natuurlijk niet afdwingen..). Vervolgens door naar de MBTI test (de Myers-Briggs Type Indicator). Zoals Charles Hampden Turner vorig jaar opmerkte. Het is een test die door twee huisvrouwen in elkaar is geknutseld en door miljoenen mensen overal op de wereld wordt gebruikt. Merkwaardig. De dilemma doctors hebben dan ook zelf een heuse Integrated Type Indicator (ITI)
Dit deel brengt de verbinding aan tussen het dilemma denken en de Belbin teamrollen. Weer veel voorbeelden met mooie illustraties. Halverwege worden de zeven interculturele dilemma’s van innovatie geïntroduceerd. Aan de hand van een fraaie case uit de praktijk van Trompenaars genaamd “Intel komt van een koude kermis thuis” wordt een en ander geïllustreerd. De case speelt eind jaren negentig. AMD was van plan om € 1,5 miljard te investeren in een nieuwe fabriek in Dresden. Om de concurrentie met Intel aan te kunnen moeten het beste van de Duitse en de Amerikaanse cultuur worden gecombineerd stelde dr. Martin Gillo, personeelmanager bij AMD. Amerikanen zijn ondernemend, pionierend en optimistisch. Ze schieten eerste en richten later. West-Duitsers willen koste wat het kost grondig en correct te werk gaan en vervallen soms in verlammende analyse. Dan heb je nog de Oost-Duitsers. Ze kwamen met de meest briljante oplossingen, maar ze leerden nooit ondernemende risico’s te nemen. Volgens de partijpolitiek mochten ze niet mislukken. Vooraf aan de realisatie van de fabriek moest er zwaar worden geïnvesteerd in culturele integratie. Door het introduceren van cultuurcoaches (om de verschillend culturele waarden te verzoenen) werd het integratieproces bevorderd in een periode van 2 jaren. Ze versloegen Intel door 2 dagen voor Intel een snellere processor te introduceren. Het marktaandeel van AMD is omhoog gegaan van 5% naar 25%. De conclusie van dit deel luidt dat teams en hun leiders voor uitdaging om waardeverschillen te verzoenen (het dilemma denken), willen ze succesvol innoveren.
3: Creativiteit en innovatie binnen de organisatie
De centrale vraag in dit deel is: Hoe creëer je een duurzaam innovatieve bedrijfscultuur? Een van de meest innovatieve bedrijven ter wereld is Google. Trompenaars gebruikt het groeifasen model van Larry Greiner om alle integraties van alle crises in de groeifasen te behandelen. In een periode van zes jaar heeft Google alle crises doorgemaakt uit het groeifasemodel. In dit geval is dit goed afgelopen. De case beschrijft het verhaal van Erik Smidt die in 2001 werd aangesteld om Google te ‘runnen’. Hij heeft een bedrijfs- en management structuur gebouwd onder de visie van Larry Page en Sergey Brin. Ook in dit deel gaat het weer om het integreren (of verzoenen) van dilemma’s. Elk dilemma wordt weer mooi gestileerd in een korte case.
Meer lezen?
Er is net een artikel genaamd creating a culture of innovation verschenen van de hand van dr. Fons Trompenaars en dr. Peter Wooliams op the HR Director. Daarnaast is ook zijn inaugurele rede bij zijn benoeming tot hoogleraar aan de Vrije Universiteit, genaamd ‘A new substantive theory of sustainable creativity and innovation through the integration of cultures‘ zeer interessant om te lezen. De rede bevat veel elementen die ik vandaag heb besproken.
Volgens ons staan de drie typen innovatie niet los van elkaar staan. “Wat”, “waartoe” en “hoe” vragen zijn telkens aan de orde. Bij elke innovatie moeten ze telkens weer bewust worden getoetst en expliciet gemaakt. De grootste doorbraken vinden plaats als bedrijven tegelijkertijd strategische innovatie (anders kijken, leren, adaptief vermogen), product en/of procesinnovatie (ideeën omzetten in tastbare zaken waar de klant voor wil betalen) en innovatieve organisatievormen (mensen beter laten samenwerken, productiviteit) weten te realiseren. Schaken op drie borden tegelijk dus. Innoveren is daarmee een vliegwiel met deze drie motoren.
Wat zijn jullie aan het doen? We zijn aan het Ideaten. Idea wat? We moeten nadenken over nieuwe ideeen. Waarom noem je het dan niet zo? Dit is anders, we moeten nadenken over de manier waarop we dingen hier organiseren. Structuur, proces. We moeten innoveren! Hoe dan? Dat hebben we nog niet ge-Ideate….. Succes!
Op Google en natuurlijk YouTube staat een grote verzameling filmpjes en fragmenten over innovatie. Vaak zijn het bedrijfspresentaties of verslagen van congressen. Op dit weblog maken we vandaag een begin met het bespreken van een aantal leuke clips. Het eerste thema wat we hebben gepakt is misvattingen over innovatie. Om te beginnen een clipje van Edward de Bono over creativiteit en een andere, wat langere clip van Scott Berkun, speciaal gewijd aan misvattingen over innovatie. Suggesties voor goede clips over innovatie zijn welkom.
In zijn boek “Het wilde vlees, – De Tomtomisering van de passionele mens” (2006) neemt Joep Schrijvers ons mee in het ontstaan en de kenmerken van de neologistieke orde. Hij beschrijft daarbij hoe de emoties van de mens (vreugde, verdriet, angst, woede, verbazing en walging) middels passiestrategiëen worden gekanaliseerd. Of het nu ons werk, priveleven, onderwijs of zorg betreft; in alle facetten van ons leven staan wij onder toezicht en controle. Het leven als het ondergaan van een aaneenschakeling van blijde en droevige gebeurtenissen die een mens overkomen bestaat niet meer. Het leven is verworden tot een proces waarbij het enige dat telt het snel oplossen van problemen is om zodoende de volgende processtap te bereiken. Echte existentiële ruimte is er niet meer.
Deze site blogt over innovatief organiseren, slimmer werken en sociale innovatie.


Laatste reacties
@Eric Alkemade, dank voor de rake beschrijving van het tijdsbeeld waarin we zitten. …
reactie op: Meer arbeidsmobiliteit door zelfsturingMijn auto was aan zijn eind gekomen in Alkmaar op de snelweg. Er was geen redden meer…
reactie op: Hoe klantgericht innoveert Greenwheels?Krijg ik wel alles wat mijn medewerkers mij zouden kunnen geven??? Nee, en als die…
reactie op: Het psychologisch contract: duurzame energie door verbinding