HRM

The dark side of management: over machtsmisbruik, politieke spelletjes en zelfverrijking

Eric Alkemade in: Gastcolumns,HRM 15 okt 2012

Onlangs zag ik het eerste seizoen van de TV-serie ‘Game of thrones’ (2011). Een belangrijke rol is weggelegd voor Eddard Stark, de rechtvaardige en integere rechterhand van koning Baratheon. Uiteindelijk delft hij het onderspit in de politieke spelletjes en intriges binnen het koningshuis en dat kost het hem, letterlijk en figuurlijk, zijn kop. Dit riep bij mij de vraag op: kun je de top bereiken door rechtvaardig en eerlijk te zijn of is gekonkel hiervoor noodzakelijk? En kunnen managers vertrouwen op de integriteit van hun medewerkers?

Volgens Willem Mastenbroek (2005) is het ‘spel van de macht’ een strategie van verhuld gedrag gericht op het handhaven en opbouwen van status en prestige in organisaties en op het consolideren en verder ontwikkelen van de eigen machtspositie. Eén van de weinige auteurs die dit ‘spel van de macht’ onderzoekt en hierover publiceert is Joep Schrijvers.

4R-model (3): werken met geluk

Deze column is een vervolg op mijn eerdere columns over het 4R-model. In deze column leg ik uit dat de gekozen begrippen Richting, Ruimte en Resultaten perfect aansluiten bij diep menselijke drijfveren en daarom het model intuïtief zo aantrekkelijk maken.

Wat maakt mensen gelukkig op hun werk? Zorgen gelukkige werknemers voor succesvolle organisaties? Deze vragen onderzoekt Alexander van den Berg in zijn boek ‘Organisatie van geluk’ (2006). Volgens hem wordt het geluk van mensen in belangrijke mate bepaald door idealen, gedrag en resultaten. Om dit geluk binnen organisaties te bereiken introduceert hij het begrip ‘positief management’ gericht op het cultiveren en benutten van kwaliteiten, passies en idealen van werknemers. Hiermee ontstaat volgens hem een win-win situatie: gelukkige werknemers en succesvolle organisaties.

In betrekking of betrokken?

Laatst sprak ik een gewaardeerde medebestuurder met z’n roots in het Twentse – alle wijzen komen immers uit het oosten! – die tijdens een vergadering de terechte opmerking maakte over een collega: ‘zeg, is hij nou in betrekking of is hij betrokken?’. Een prachtige opmerking met een hoog boerenslimheid gehalte. Raakt mijns inziens de kern van de zaak. Want hoeveel collega’s gedragen zich niet vanuit die eerste positie. Lekker comfortabel. Een inspanningsverplichting in de sfeer van ‘ik doe toch mijn best’. Tsjiessus, moet toch niet gekker worden! Want natuurlijk doe jij je best. Daar word je toch ook voor betaald? Of niet soms?

Meer arbeidsmobiliteit door zelfsturing

Eric Alkemade in: Gastcolumns,HRM 20 jan 2012
zelfsturing

Iedere keer ben ik weer verbaasd als ik lees dat het regeringsbeleid is om mensen langer door te laten werken, maar tegelijk ook lees dat de meeste mensen uiterlijk rond hun 60e (willen) stoppen met werken. Dit roept bij mij de vraag op: ‘wie is verantwoordelijk voor deze lage arbeidsmobiliteit aan het eind van de loopbaan, maar ook voor de lage arbeidsmobiliteit in het algemeen?’. We kunnen voor een oplossing natuurlijk wijzen naar de overheid, maar naar mijn mening ligt de verantwoordelijkheid hiervoor vooral bij organisaties en medewerkers.

Is management wel een vak?

In de goede academische traditie is er weer eens discussie over “het vakgebied” management. Sceptische denkers stellen dat we met onze kennis over management nog in de middeleeuwen zitten (of zoals prof. Mastenbroek zegt, de vroegwetenschappelijke periode…). We worden omringt met alchemisten (lees: managers en consultants) die ons graag laten geloven dat ze lood in goud kunnen veranderen.  Gezien de stortvloed aan artikelen over mislukte reorganisaties, projecten en falende zonnekoningen is er waarschijnlijk wel iets aan de hand. Want wees nou eerlijk, waar baseren al die managers en consultants hun stellige uitspraken op? Waarschijnlijk een mengeling van anekdotische bewijsvoering en onderbuikgevoel. Maar, kunnen deze stellingen/uitspraken ook de toets der kritiek doorstaan? Welke bewijs kunnen ze aanreiken over de bewezen werkzaamheid van de voorgestelde aanpakken?

Een nuchtere kijk op HNW graag!

Als er een award bestaat voor ‘Het Meest Blije Thema’ dan mag de prijs dit jaar wat mij betreft uitgereikt worden aan Het Nieuwe Werken. Het werkconcept HNW is in korte tijd een ware hype geworden. Er is geen zelf respecterende bank, verzekeraar, provincie of gemeente in Nederland te vinden die er niet mee bezig is of er tenminste over nadenkt.

Zoals dat met hypes gaat worden de voordelen van het nieuwe concept tot grote hoogten opgehemeld en wordt er nauwelijks aandacht besteed aan de valkuilen en beperkingen. HNW wordt met veel technology & consultants push de markt op geduwd. Maar wie met zijn nagel door het laagje chroom heen krast ziet dat de torenhoge beloften meestal niet zijn gebaseerd op harde cijfers. Het is hoog tijd voor wat nuchterheid. Beide beentjes op de grond graag!

Maak Human Capital onderdeel van het ondernemingsvermogen

De marktwaarde van kennisintensieve bedrijven is vaak aanzienlijk hoger dan de boekwaarde. Bij kapitaalsintensieve bedrijven is de verhouding vaak omgekeerd. De reden is dat in de marktwaarde een kapitalisatie steekt van het intellectuele waarden zoals patenten, specifieke werkmethoden, e.d. Maar ook een vorm van waardering voor het beschikbare menselijke potentieel. Voor organisaties in de kennis- en diensteneconomie zijn de mensen immers de belangrijkste bron van inkomsten.

Tegen die achtergrond is het vreemd dat de jaarstukken van deze bedrijven geen enkele melding maken van de verdiencapaciteit van de zittende bemensing. In de Verlies en Winstrekening komt het personeel voor als kostenpost. Het menselijke kapitaal maakt geen deel uit van het ondernemingsvermogen.

De nieuwe kleren van HRM

Het succes van een organisatie is afhankelijk van de mate waarin zij erin slaagt talent dat nodig is voor de continuïteit van het bedrijf vast te houden. Hiermee kom ik weer op de eerder door mij gepropageerde tweedeling in de personele capaciteit. Personeel dat als human capital betiteld kan worden en het personeel dat vooral een kostenpost is. Bij de tweede categorie is het de vraag of je dit personeel überhaupt in dienst moet nemen. Als HRM op strategisch niveau wil opereren dan zal die discipline een duidelijke en herkenbare bijdrage moeten leveren aan het antwoord op de vraag hoe in de behoefte aan human capital wordt voorzien.

Vijf redenen waarom HRM moet verduurzamen

Het werk van HRM is wel eens omschreven als: “beheersen van het heden en corrigeren van het verleden”. Voor kijken naar de toekomst is er in de huidige mindset te weinig gelegenheid. Voordat aan HRM het etiket “duurzaam” kan worden geplakt zal er een stevige innovatie nodig zijn. De traditionele taakopvatting van de HRM professional voldoet eenvoudigweg niet meer. Hiervoor zijn vijf redenen aan te wijzen, die ik in dit artikel zal behandel. In latere artikelen zal ik ingaan op de vraag hoe de verduurzaming van HRM gestalte moet krijgen.

Politiek en Medezeggenschap

Edwin Lambregts in: HRM 9 aug 2009

Dit weekend stond er in het NRC een mooi artikel over de politiek die mij meteen deed denken aan de staande praktijk in medezeggenschap. De krant haalt een debat aan uit 1916, waarin de liberale ondernemer/politicus Boudewijn Nierstrasz een aantal uitspraken doet die tot de dag van vandaag actueel zijn.

Laatste reacties

Simon de Wit, 12 dgn geleden

Als pensionaris zet ik me als consultant in voor (muziek)verenigingen. Ik probeer met…

reactie op: Intrinsieke voldoening en niet-financiële prikkels zijn de belangrijkste motivators
Ad van der Wurff, 13 dgn geleden

Artikel slaat de spijker op zijn kop, maar is ook eigenlijk niets nieuws. Al enkele t…

reactie op: Intrinsieke voldoening en niet-financiële prikkels zijn de belangrijkste motivators
dirk kaan, 21 dgn geleden

Het voorbeeld is misschien niet zo gelukkig gekozen, maar de ontwikkeling is er. wie…

reactie op: Zelfsturing in de geneeskunde en de zorg: de volgende sector die op z'n kop gaat?

Opleiding

Boek van de week

Over InnovatiefOrganiseren.nl

Deze site blogt over innovatief organiseren, slimmer werken en sociale innovatie.

De Innovatief Organiseren Linkedin group

Volg Innovatief Organiseren op Twitter

Redactie