Iedere keer ben ik weer verbaasd als ik lees dat het regeringsbeleid is om mensen langer door te laten werken, maar tegelijk ook lees dat de meeste mensen uiterlijk rond hun 60e (willen) stoppen met werken. Dit roept bij mij de vraag op: ‘wie is verantwoordelijk voor deze lage arbeidsmobiliteit aan het eind van de loopbaan, maar ook voor de lage arbeidsmobiliteit in het algemeen?’. We kunnen voor een oplossing natuurlijk wijzen naar de overheid, maar naar mijn mening ligt de verantwoordelijkheid hiervoor vooral bij organisaties en medewerkers.
De financiële wereld staat in brand. Ondertussen is er in eigen land nog steeds geen pensioenakkoord dankzij de onenigheid binnen vakcentrale FNV, de grootste Nederlandse vakbond met 1,4 miljoen leden. En daarmee is valt er nog geen zinnig woord te zeggen over de financierbaarheid van ons pensioenstelsel, dat voor een groot deel in aandelen is belegd. Een goed moment om eens diepgaand met Agnes Jongerius – de machtigste vrouw van Nederland – van gedachten te wisselen over de stand van zaken in pensioenland. Kom, we pakken eens goed uit met twee volledige pagina’s in het weekend, moeten ze bij NRC gedacht hebben. Het is tenslotte toch komkommertijd…
De arbeidsproductiviteit moet omhoog, anders zal bij de huidige loonkostenontwikkeling de Nederlandse economische groei achterblijven. Dat zegt directeur arbeidsvoorwaardenbeleid Hans van der Steen van de AWVN, de werkgeversorganisatie die betrokken is bij vijfhonderd van de in totaal negenhonderd cao’s in Nederland. Van der Steen wijst op ramingen van het Centraal Planbureau (CPB), waaruit blijkt dat de loonkosten dit jaar ruim 4% stijgen, terwijl de arbeidsproductiviteit slechts met 1% toeneemt. Wat te doen? De AWVN ziet heil in demotie, opleiding, zelfroosteren en flexibilteit. (Bron: FD.nl, 1 februari 2008)
…staat er te lezen in het Financieele Dagblad van afgelopen woensdag. Het gaat over de overtollige Unilever-medewerkers van de fabrieken in Loosdrecht, Vlaardingen en Delft. De vestigingen moeten dicht, er verdwijnen 474 banen.
Onlangs werd bekend dat ook Daalderop, de bekende producent van cv-ketels en warmwaterapparatuur, op een flexibele urenbank is overgestapt. Waarom? Voorraden aanhouden is duur. Datzelfde geld voor onderbenutting van personeelscapaciteit. Het is daarom niet verwonderlijk dat arbeidstijdenmanagement steeds populairder wordt. Het principe is eenvoudig: mensen werken meer uren als er veel werk is, en nemen die uren vervolgens weer op als vrije tijd als het werk dat toelaat. Het lijkt simpel, maar het vergt een strakke planning en het overwinnen van ’9 tot 5′-mentaliteit bij leiding én werknemers. Hoe hebben ze dat bij Daalderop opgelost?
Het artikel over de NS en sociale innovatie illustreert een zorg die ik al langere tijd heb. Ik hou me als arbeid en organisatiepsycholoog bezig met innovatie omdat ik er van overtuigd ben dat het vooral met gedrag en samenwerking te maken heeft en veel minder met technologie en creativiteit dan meestal wordt gedacht.
De Nederlandse Spoorwegen en de vakbonden hebben een weg gevonden om een jarenlange traditie van diepgaande onderlinge conflicten te doorbreken. Op woensdag 17 oktober gaven hoofdrolspelers Kees Blokland (directeur P&O van NS) en Roel Berghuis (bestuurder FNV Bondgenoten) een presentatie over de wijze waarop zij het begrip sociale innovatie hebben ingebracht in de CAO-onderhandelingen. Het HR-beleid van NS wordt grondig gemoderniseerd.
Het blijft aantobben met de discussie over een herziening van de ontslagregels. Nadat werkgevers en de SER er in december 2006 niet uitkwamen (zie dit artikel) was het lang wachten voordat de nieuwe minister Donner van Sociale Zaken partijen zo ver kon krijgen om aan tafel plaats te nemen voor de participatietop. De ontslagprocedure was opnieuw het struikelpunt. Om meer werkzoekenden aan de slag te helpen zijn soepelere regels onontbeerblijk, zo zeggen de werkgevers. Onzin, vindt de vakbeweging: ontslag gaat over mensen lozen, terwijl participatie gaat over mensen aan het werk helpen. Ook binnen het kabinet zijn de meningen verdeeld. Geen goed uitgangspunt dus voor modernisering, of toch?
Wat als we de medezeggenschap loskoppelen van het instituut ondernemingsraad? Dan kunnen we niet anders dan te starten bij de werknemer. Alle mogelijkheden voor andere vormen van participatie voor werknemers liggen open. Kunnen werknemers op het gebied van strategie en bedrijfsvoering voldoende inbrengen? Ja, maar werknemers zijn loyalere en strengere managers dan de managers zelf, dus het is de vraag welke medezeggenschap hier bereikt wordt. Denkt de werknemer dan nog aan zichzelf?
Heeft de traditionele ondernemingsraad zijn langste tijd gehad? Of is er sprake van een voorzichtige opleving en herwaardering, zoals door Robin Colard opgemerkt in zijn artikel op deze site? Feit is dat het verschijnsel medezeggenschap, voortgekomen uit de ideeën van bedrijfsdemocratisering van de jaren zeventig, aan een grondige herziening toe is. Maar het valt niet te verwachten dat de broodnodige nieuwe impulsen vanuit de hoek van de vakbonden zullen komen.
Deze site blogt over innovatief organiseren, slimmer werken en sociale innovatie.


Laatste reacties
@Eric Alkemade, dank voor de rake beschrijving van het tijdsbeeld waarin we zitten. …
reactie op: Meer arbeidsmobiliteit door zelfsturingMijn auto was aan zijn eind gekomen in Alkmaar op de snelweg. Er was geen redden meer…
reactie op: Hoe klantgericht innoveert Greenwheels?Krijg ik wel alles wat mijn medewerkers mij zouden kunnen geven??? Nee, en als die…
reactie op: Het psychologisch contract: duurzame energie door verbinding