Werkgevers constateren het ontstaan van personeelsschaarste als gevolg van een goed draaiende economie. Al jaren is sprake van schaarste op de arbeidsmarkt voor de zorg en welzijnsector. Er zijn vele kamervragen over gesteld. Maar ook accountants- en advocatenkantoren hebben er merkbaar last van. Volkskrant banen (15-01-2008) brengt dat je van goede huize moet komen om studenten te paaien. Dergelijke schaarste leidt tot prijsdruk en tot de noodzaak voor organisaties om een strategie te bedenken. Een dergelijke strategie heeft al snel een verbinding met “sociale innovatie,” aangezien de vernieuwing is gelegen in het realiseren van een andere relatie, per definitie een sociale en contractuele relatie met de mensen die het vereiste werk verzetten. Welke strategieën worden gevolgd, wat hebben deze te maken met sociale innovatie en waarom kunnen deze strategieën succesvol zijn omdat het rekening houdt met ontwikkelingen in de toekomst? De vijf strategieën die ik wil noemen zijn: (1) flexibilisering van arbeid; (2) buiten de organisatie organiseren; en (3) relationele verdieping; (4) efficiënter organiseren van het werk; (5) breder werven en opleiden.
Een nieuw netwerk evenement werd gisteren voor het eerst georganiseerd in de RAI te Amsterdam. Het was de Big Improvement Day 2008, de dag voor beslissers. Bedrijfsleven en overheid kwamen bij elkaar om te verbroederen en optimistisch te kijken naar de mogelijkheden om Nederland te verbeteren. Dit keer eens niet mopperen over het ondernemingsklimaat. De hele dag staat die in het teken staat van positief denken. Op de organisatie valt niets aan te merken. Het ziet er allemaal erg gelikt uit. Op het blog van Elsevier werd dit evenement beschreven als de remedie tegen cynisme.
Het artikel over de NS en sociale innovatie illustreert een zorg die ik al langere tijd heb. Ik hou me als arbeid en organisatiepsycholoog bezig met innovatie omdat ik er van overtuigd ben dat het vooral met gedrag en samenwerking te maken heeft en veel minder met technologie en creativiteit dan meestal wordt gedacht.
Sociale innovatie staat al lang in de belangstelling. Kenmerkend voor discussies rond dit thema verwoordde Jaap Jongejan (FNV) ooit “Sociale innovatie en wereldvrede hebben veel gemeen. Iedereen vindt het belangrijk. Niemand weet precies wat het betekent. Nooit is duidelijk hoe het wordt bereikt en er is altijd wel iets waardoor het er niet van komt”. Dat niemand precies weet wat het betekent is niet zo verwonderlijk als je naar de definitie kijkt die door het NSCI (Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie) wordt gehanteerd: “sociale innovatie is het systematisch verbeteren van de manieren van werken in organisaties”. Tja, veel algemener kun je het inderdaad niet verwoorden.
Vanmiddag was ik te gast bij het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor een workhop over “sociale innovatie en medezeggenschap”. Een boeiend onderwerp, te meer omdat geen brede overeenstemming is over wat er onder sociale innovatie wordt verstaan. Iedere partij claimt het begrip met zijn eigen particuliere agenda. En dan de link met medezeggenschap, hoe moeten we dat zien? Het is een nuttig initiatief van het Ministerie vam SZW om eens wat helderheid over deze begrippen te verschaffen en om medezeggenschap op de sociale innovatiekaart te zetten.
Op deze site zijn al een aantal bijdragen geplaatst over de vraag “Wat is sociale innovatie?”. De een zoekt het in verbeteringen van de organisatie van het werk, de ander in de gedragskant van (technologische) innovatie, een derde geeft er weer een andere draai aan en kijkt wat sociale partners te bieden hebben. Robin Colard gooit het over een compleet andere boeg.
Innovatie is proces waarbij de factor gedrag een bepalende rol speelt. Dat komt door het belang van samenwerking en communicatie, leiderschap en organisatiecultuur. De uitkomst van dat proces is een innovatie in visie, in technologie, of in samenwerking (sociale innovatie)
Wist u dat de CNV BedrijvenBond, mede-oprichter van het Centrum Sociale Innovatie, al een paar jaar het voortouw neemt om in cao’s afspraken te maken over sociale vernieuwing? Zo heeft de CNV BedrijvenBond destijds een boekje uitgebracht met allerlei practische ideeen over sociale vernieuwing? De inhoud van het boekje is te vinden op de site van de bond: www.cnvbedrijvenbond.nl. (onder dossier/sociale innovatie). Het zou leuk zijn als er over deze ideeen ook op uw site een discussie plaatsvindt.
Door: Nancy Abelskamp
Hoe breng je sociale innovatie innovatie in de praktijk? De stap van theoretisch containerbegrip naar concrete toepassing valt nog niet mee. Inmiddels zetten bedrijven en instellingen hun eerste schreden op het pad naar innovatief organiseren. Op uitnodiging van FNV Bondgenoten zijn zes ondernemingen experimenten gestart met een slimmere manier van werken. In samenwerking met adviesbureau Basis & Beleid zijn aanpakken ontwikkeld die moeten leiden tot een hogere arbeidsproductiviteit en effectievere organisaties.
Recordjaar voor DAF. Vorig jaar is een recordwinst geboekt!
En dat voor een organisatie die 10 jaar geleden zo goed als bankroet was. In een interview geeft directeur Goudriaan de verklaring “Wij blijven continu naar verbeteringen zoeken” en “Het gaat erom mensen, machines en informatie slimmer te organiseren”. En “Slimmer werken heeft er bij ons toe geleid dat uitbesteding naar lagelonenlanden niet per definitie nodig is. Zolang wij competitief blijven, hoeft de productie niet weg uit Eindhoven.” NRC 13/10/2005. Hoe werk dat?
Deze site blogt over innovatief organiseren, slimmer werken en sociale innovatie.


Laatste reacties
Mooi voorbeeld! Wat mij ook aanspreekt is de discussie over 'Sturing'. Heel herkenbaa…
reactie op: Zelforganisatie in bedrijf: een Nederlandse caseInteressante blog over 'commitment'. Een toevoeging aan de betekenisverlening kan kom…
reactie op: Commitment, wat heb je er aan?Dit boek heb ik ook gelezen, tesamen met zijn proefschrift en ben het niet geheel met…
reactie op: Jelle Bouma: Betrokkenheid als sleutel